Η μεγάλη καλοκαιρινή παραγωγή του ΚΘΒΕ «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη σε μετάφραση Κωνσταντίνου Μπούρα και σε σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία & απόδοση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή του ΚΘΒΕ, Αστέριου Πελτέκη, μετά τη θερμή υποδοχή που γνώρισε στη Θεσσαλονίκη, με τη sold out πρεμιέρα στο Θέατρο Δάσους, ταξίδεψε στην Ιταλία και την Κύπρο, και στις 21 και 22 Αυγούστου έρχεται στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026.

Η «Λυσιστράτη» πλαισιώνεται από ένα επιτελείο διακεκριμένων συντελεστών: ο καταξιωμένος Γιώργος Ανδρέου υπογράφει τη μουσική σύνθεση, ο διεθνούς φήμης, Κωνσταντίνος Ρήγος καθοδηγεί τη χορογραφία, δίνοντας έμφαση στη σύγχρονη κίνηση και τη σκηνική ένταση, η Φρόσω Λύτρα, με τη δυνατή εικαστική της ταυτότητα, επιμελείται τα σκηνικά, ο έμπειρος Νίκος Χαρλαύτης σχεδιάζει τα κουστούμια ενώ ο Στέλιος Τζολόπουλος τους φωτισμούς.

Στον ρόλο της Λυσιστράτης, η Ελισάβετ Κωνσταντινίδου. Μαζί της οι: Κατερίνα Παπουτσάκη, Κρατερός Κατσούλης, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Παναγιώτης Πετράκης, Νίκος Γεωργάκης, Κώστας Σαντάς, Γιάννης Χαρίσης, Σοφία Καλεμκερίδου και μια πλειάδα ταλαντούχων ηθοποιών από το δυναμικό του ΚΘΒΕ.

Η «Λυσιστράτη» παραμένει ένα διαχρονικά επίκαιρο έργο, που συνομιλεί δυναμικά με σύγχρονα ζητήματα ανθρώπινων σχέσεων και συγκρούσεων σε κάθε τους μορφή. Μέσα από το ευφυές εύρημα των γυναικών, αναδεικνύεται η δύναμη της συλλογικότητας και της διεκδίκησης, προβάλλοντας μια γυναικεία φωνή ενεργή και παρεμβατική, που αποδομεί στερεότυπα και προτείνει τη μετάβαση από την αντιπαράθεση στον ουσιαστικό διάλογο, την ισότητα και τη συνύπαρξη.

«Όλοι άνθρωποι είμαστε και κάθε πόλεμος- εμφύλιος πόλεμος είναι»

Η συγκεκριμένη παράσταση, με όχημα το γέλιο, θα επιχειρήσει να συνδυάσει την ποιητική ματιά του Αριστοφάνη με τον αιχμηρό λόγο του, εστιάζοντας, με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα, στην εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.

Η «Λυσιστράτη» και η «έξοδος» από την εντροπία

Η έξοδος από την εντροπία δεν αποτελεί απλώς λύση. Αποτελεί συνειδητή πράξη. Και αυτή η πράξη, όπως μας διδάσκει ο Αριστοφάνης, ξεκινά συχνά από εκεί που δεν το περιμένουμε. Μέσω του ανθρώπινου σώματος και του γέλιου ως αποκαλυπτική έκφραση εκτόνωσης, καθώς και από τη συλλογική επιθυμία για ειρήνη.

Η Λυσιστράτη, ομοίως, δεν αποτελεί απλώς μια κωμωδία για τον πόλεμο και τον έρωτα. Είναι ένα βαθύτατα πολιτικό, ανθρωπολογικό έργο που εστιάζει στη στιγμή κατά την οποία μια κοινωνία, εξαντλημένη από τη φθορά, αναζητά επειγόντως έναν νέο τρόπο οργάνωσης σε όλους τους τομείς. Ο Αριστοφάνης, με όπλο το γέλιο, μιλά για κάτι εξαιρετικά σοβαρό – όχι μέσω της σοβαροφάνειας αλλά με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα -για την εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.

Η εντροπία –ως φυσικός αλλά και φιλοσοφικός όρος– δηλώνει τη σταδιακή αποσύνθεση της τάξης, τη διάχυση της ενέργειας, την αδυναμία ενός συστήματος να «αυτορρυθμιστεί». Στη «Λυσιστράτη», η πόλη-κράτος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το κομβικό σημείο. Σε ένα καθεστώς παρατεταμένης φθοράς όπου ο πόλεμος έχει καταστεί αυτοσκοπός, η πολιτική έχει αποκοπεί από την ανθρώπινη εμπειρία και το σώμα έχει εξοριστεί από τον δημόσιο λόγο. Ό,τι υποτίθεται ότι υπηρετεί το «κοινό καλό» λειτουργεί πια μηχανικά, χωρίς νόημα, χωρίς προοπτική.

Η αρχετυπική μορφή/ηρωίδα του έργου δεν προτείνει μια μεταρρύθμιση. Δεν εισηγείται έναν νέο θεσμό. Δεν μιλά τη γλώσσα της εξουσίας. Η Λυσιστράτη εισαγάγει κάτι ριζικά διαφορετικό: την επαναδιεκδίκηση του σώματος, της επιθυμίας, της φροντίδας και της συλλογικής ευθύνης ως πολιτικής πράξης. Η αποχή από τον έρωτα δεν λειτουργεί «τιμωρητικά» αλλά ως πράξη «αναστολής της εντροπίας». Ένα προσωρινό «πάγωμα» του συστήματος, ώστε να μπορέσει να επανεκκινήσει.

Στον πυρήνα της σκηνοθετικής προσέγγισης βρίσκεται ακριβώς αυτή η χειρονομία. Η έξοδος από την εντροπία δεν επιτυγχάνεται μέσα από τη βία ή την επιβολή, αλλά μέσα από τη συνειδητή άρνηση συμμετοχής σε έναν φαύλο κύκλο. Οι γυναίκες σε αυτό το σπουδαίο έργο του μεγάλου ποιητή δεν καταλαμβάνουν απλώς την Ακρόπολη, «καταλαμβάνουν» τον χρόνο, τη ροή των πραγμάτων, την ίδια τη λογική της αναπόφευκτης καταστροφής.

Η κωμωδία, εδώ, δεν λειτουργεί ως εκτόνωση, αλλά ως μηχανισμός αποκάλυψης. Το γέλιο γεννιέται από την αμηχανία ενός κόσμου που ξαφνικά συνειδητοποιεί τη «γελοιότητά» του. Οι ανδρικοί χαρακτήρες δεν διακωμωδούνται επειδή είναι «κακοί» ή άχρηστοι, αλλά επειδή είναι εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που δεν μπορούν πια να ελέγξουν. Η γελοιότητα σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί σύμπτωμα της εντροπίας.

Ο Αριστοφάνης με τη «Λυσιστράτη» του μας υπενθυμίζει ότι κάθε κοινωνία που χάνει την επαφή με το «σώμα» και τη χαρά οδηγείται αναπόφευκτα στη βία. Και ταυτόχρονα μας δείχνει ότι η ανασύνταξη δεν ξεκινά από «επάνω», από την εξουσία, αλλά από το συλλογικό ένστικτο επιβίωσης. Από τη στιγμή που κάποιος άνθρωπος τολμά να πει: «ως εδώ».

Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου όπου η κοινότητα συναντιέται εδώ και αιώνες για να αναμετρηθεί με τα όριά της, η δική μας «Λυσιστράτη» φιλοδοξεί να επιστρέψει, όχι ως μνημείο της αρχαίας δραματουργίας ούτε ως ανάμνηση μιας έκφρασης του αρχαίου κόσμου», αλλά ως ζωντανό πολιτικό γεγονός. Μια υπενθύμιση ότι, ακόμη και μέσα στη μεγαλύτερη φθορά, η επανεκκίνηση είναι δυνατή – αρκεί να τολμήσουμε να φανταστούμε αλλιώς την ύπαρξη και κυρίως τη συνύπαρξή μας.

Σαν σε όνειρο…

-Αστέριος Πελτέκης

• Μετάφραση: Κωνσταντίνος Μπούρας
• Σκηνοθεσία- Δραματουργική επεξεργασία- Aπόδοση: Αστέριος Πελτέκης
• Σκηνικά: Φρόσω Λύτρα
• Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης
• Μουσική σύνθεση: Γιώργος Ανδρέου
• Χορογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος
• Φωτισμοί: Στέλιος Τζολόπουλος
• Μουσική διδασκαλία: Παναγιώτης Μπάρλας
• Συνεργάτης σκηνογράφος ενδυματολόγος: Δανάη Πανά
• Βοηθοί σκηνοθέτη: Εύη Σαρμή – Χριστόφορος Μαριάδης – Χριστίνα Ζαχάρωφ
• Βοηθός χορογράφου: Αναστασία Κελέση
• Βοηθός φωτιστή: Σαράντος Ζουρντός
• Οργάνωση παραγωγής: Μαρίνα Χατζηιωάννου
• Φωτογραφίες: Mike Rafail | Thatlongblackcloud
• Βοηθοί σκηνοθέτη (στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης): Μαρία Αλεξούδη/ Αγγελική Βουτσινά/ Ηλέκτρα Λιόντου
• Βοηθοί σκηνογράφου/ενδυματολόγου (στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης): Χρήστος Βαξεβανίδης/ Νίκη Λεδάκη/ Χριστίνα Χασεκίδου
• Βοηθός παραγωγής (στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης): Μαρία Γκούμα
• Διανομή: Ιορδάνης Αϊβάζογλου (Φιληδονίδης, Ευνούχος), Αντώνης Αντωνάκος (Παιονίδης, Λάκωνας, Ευνούχος), Νίκος Γεωργάκης (Κήρυκας Λακεδαιμονίων, Στρυμόδωρος), Δημήτρης Διακοσάββας (Κωφόβουλος, Ευνούχος), Χρύσα Ζαφειριάδου (Σπαρτοδείνα), Σοφία Καλεμκερίδου (Λαμπιτώ, Γριά), Κρατερός Κατσούλης (Κινησίας), Κατερίνα Καυκούλα (Σκωρομάχη), Αναστασία Κελέση (Σκυθή δούλα, Καλλιστράτη), Θάνος Κοντογιώργης (Πρωκτοφύλαξ, Ευνούχος), Ελισάβετ Κωνσταντινίδου (Λυσιστράτη), Τατιάνα Μελίδου (Αρχιδάμια η Βοιωτή), Δημήτρης Μορφακίδης (Δορυβρόντης, Δυσειδαιμώνα), Χρυσή Μπαχτσεβάνη (Στερησσάνδρα η Κορίνθια, Διαλλαγή), Δημήτρης Ναζίρης (Πρύτανης), Αλεξάνδρα Παλαιολόγου (Κλεονίκη), Κατερίνα Παπουτσάκη (Μυρρίνη), Ευθύμης Παππάς (Νεόπουρος), Βάσω Παύλου (Ρηξυδάτη), Παναγιώτης Πετράκης (Απόλλωνας, Λάχης), Χριστίνα Πετρολέκα – ΑΙ (ΠειθειΑΙ), Μαριέτα Πρωτόπαπα (Λαναρόστρυχη, Βροντήρα), Κώστας Σαντάς (Μάντης Αριστογέρων), Εύη Σαρμή (Ανδροδάμας), Γιάννης Τσεμπερλίδης (Τρεμοπίδης, Ευνούχος), Γιάννης Χαρίσης (Πρόβουλος)
• Τραγουδίστρια: Κορίνα Λεγάκη (Κορύφω, Αθηνά)
• Μουσικός επί σκηνής: Βάιος Πράπας
• Χορευτής: Πέτρος Νικολίδης

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026: Τι θα δούμε το καλοκαίρι στο Αρχαίο Θέατρο στην Επίδαυρο