Koniec zbiorowej odpowiedzialności. W tym systemie płacisz tylko za swoje śmieci

Дата публикации: 21-11-2025 00:00:00

Proponowane przez rząd przepisy wprowadzają nową metodę „płać za tyle, ile wyrzucasz”. Uzależnia ona wysokość opłat za odpady od ich ilości. System ma zachęcić do lepszej segregacji, jednak jego wdrożenie wymaga nowoczesnych technologii i inwestycji. W Polsce istnieją one już w 23 samorządach; szybko zmieniają proporcje odpadów.

Основное содержимое страницы с новостью.

Proponowane przez rząd przepisy wprowadzają nową metodę „płać za tyle, ile wyrzucasz”. Uzależnia ona wysokość opłat za odpady od ich ilości. System ma zachęcić do lepszej segregacji, jednak jego wdrożenie wymaga nowoczesnych technologii i inwestycji. W Polsce istnieją one już w 23 samorządach; szybko zmieniają proporcje odpadów.

• Nowe przepisy dotyczące gospodarki odpadami w Polsce przewidują rewolucję w sposobie naliczania opłat za śmieci.
• W ramach nowelizacji ustawy o czystości i porządku w gminach samorządy będą mogły wprowadzić piątą metodę ustalania stawek - „płać za tyle, ile wyrzucasz”.
• Nowa opłata, uzależniona od ilości oddanych odpadów, ma być bardziej sprawiedliwa i motywować mieszkańców do lepszej segregacji. 
• Jednak wprowadzenie systemu wymaga nowoczesnych technologii oraz znaczących inwestycji, które budzą obawy wśród samorządów.

Nowelizacja ustawy i nowa - piąta - metoda rozliczeń

Projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadza możliwość zastosowania nowego sposobu naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do czterech dotychczasowych metod (od liczby mieszkańców, zużytej wody, powierzchni lokalu oraz gospodarstwa domowego) ma dołączyć piąta - od ilości oddanych odpadów.

Opłata ma składać się z dwóch części:

• stałej, pokrywającej koszty funkcjonowania systemu gminnego,
• zmiennej, zależnej od masy odpadów.

Jak uzasadnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska, nowe rozwiązanie ma zachęcić mieszkańców do lepszej segregacji i zapewnić bardziej sprawiedliwy podział kosztów - zgodny z rzeczywistą ilością wytwarzanych odpadów. Projekt zmian w ustawie o czystości i porządku w gminie jest w konsultacjach.

W Polsce takie rozwiązania funkcjonują już od 2019 roku w 23 samorządach. Stworzyła je polska firma T-Master. Czasami są to systemy niewielkie, np. tylko dla wybranej spółdzielni czy wspólnoty i 100-120 gospodarstw domowych. W innych przypadkach system obejmuje ponad 1000 gospodarstw domowych, jak na przykład w Świebodzinie czy Hrubieszowie.

Mamy liczniki na prąd, na wodę, na gaz. Jesteśmy w stanie dokładnie zmierzyć, ile zużywamy poszczególnych mediów. Natomiast jeżeli chodzi o śmieci, wydaje się, że jedyna sprawiedliwa metoda to jest jednak płacenie faktycznie na zasadzie pay as you throw, czyli płać dokładnie za to, co wyrzucasz

- mówi Jarosław Kardaś, dyrektor ds. rozwoju produktu i sprzedaży we wspomnianej firmie.

Jak podkreśla nasz rozmówca, różna jest też struktura kosztów utylizacji poszczególnych frakcji odpadów i dopiero ich dokładny pomiar pozwoli na uczciwe taryfikowanie:

- Dopiero kiedy podzielimy odpady na poszczególne frakcje, to jesteśmy w stanie naprawdę uczciwie zmierzyć i taryfikować to, co wyrzucamy - mówi Kardaś.

Odpady są ważone i przypisane do konkretnego gospodarstwa domowego

System pay-as-you-throw wymaga rozwiązań technologicznych, które umożliwią ważenie odpadów i przypisanie ich do konkretnego gospodarstwa domowego. Takie rozwiązanie wdrożyły między innymi Ciechanów, Świebodzin, Zamość i Śrem. Ich wprowadzenie zmienia strukturę odpadów, co zdaniem naszego rozmówcy zmniejsza znacząco koszt utylizacji. 

Jeżeli zamiast 70 proc. zmieszanych i 30 proc. posegregowanych mamy odwrotną strukturę, czyli 70 proc. segregowanych, a 30 proc. zmieszanych, to znacznie zmniejsza nam przede wszystkim koszt odbioru tych odpadów

- wyjaśnia Jarosław Kardaś.

Jego zdaniem wprowadzenie segregacji w zabudowie wielorodzinnej przekłada się nie tylko na oszczędności kosztów ich odbioru, ale daje szansę gminom na uniknięcie wysokich kar za nierealizowanie poziomów recyklingu, zgodnie z obowiązującymi dyrektywami UE. Co więcej, skutecznie odchodzimy od demotywującej odpowiedzialności zbiorowej na rzecz indywidualnej.

Czy gminy są gotowe? Samorządy obawiają się kosztów

Mimo potencjalnych korzyści, samorządy nie ukrywają obaw. Wdrożenie metody PAYT oznacza bowiem konieczność zakupu inteligentnych pojemników, systemów wagowych, oznaczonych worków i oprogramowania. W mniejszych gminach barierą są koszty, panuje przekonanie, że jest to rozwiązanie "dla bogatych". Dlatego wiele z samorządów oczekuje programów wsparcia analogicznych do dotacji na termomodernizację czy odnawialne źródła energii.

Jarosław Kardaś również podkreśla, że system musi być wsparty środkami zewnętrznymi:

Jeżeli wejdzie ta metoda, to przecież nie będzie obligatoryjna, ale ma być jedną z alternatyw. Dobrze by było, gdyby pojawił się program wspierający te działania

- mówi i dodaje, że w Świebodzinie czy Śremie nawet 90-95 proc. kosztów inwestycji pokryły fundusze pochodzące ze wsparcia zewnętrznego. Kolejnym źródłem wsparcia dla przyszłych inwestycji będą fundusze szwajcarskie czy fundusze norweskie.

Wprowadzenie nowoczesnych, bezdotykowych pojemników ma nie tylko poprawiać jakość segregacji, ale także wpływać na komfort życia mieszkańców.

Jarosław Kardaś wskazuje, że po kilku miesiącach od wdrożenia nowych rozwiązań widać wyraźną poprawę. Mieszkańcy, którzy początkowo obawiają się zmian, potem przekonują się do systemu.

Po dwóch-trzech miesiącach 87 proc. mieszkańców odpowiada, że nie chce powrotu do dotychczasowego sposobu oddawania odpadów

- mówi nasz rozmówca.

PAYT już w Europie - Polska dopiero na starcie

Choć dla wielu gmin system „płać za tyle, ile wyrzucasz” może wydawać się rewolucyjny, w innych krajach Europy funkcjonuje on od lat. Rumunia, Portugalia czy Grecja już wdrożyły podstawy prawne dla PAYT, a teraz szukają technologicznych rozwiązań umożliwiających jego pełne wykorzystanie.

Схожие новости

#	Наименование новости	Тональность	Информативность	Дата публикации
1	System hybrydowy od 1 stycznia. Opłaty pójdą w górę, nikt się nie ukryje	0	10.3	05-12-2025
2	Opłata za odpady w górę 10 zł od osoby. Miasto już nie chce dokładać do systemu	0	13.18	24-03-2026
3	Nowe ulgi na śmieci to dopłaty z cudzej kieszeni. Gospodarka odpadami to nie opieka społeczna	0	9.2	05-12-2025
4	Stawki coraz częściej przekraczają 50 zł. Mieszkańcy zapłacą aż 40 proc. więcej	0	14.05	19-03-2026
5	Od kwietnia podwyżka stawek za odpady komunalne. Mimo to system się nie bilansuje	0	11.73	17-03-2026
6	Od 1 kwietnia kolejna podwyżka opłat. Przez system kaucyjny i płacę minimalną	0	12.15	02-02-2026
7	Kiedy gmina może dopłacić do wywozu odpadów? Nie musi czekać na budżet	0	7.26	06-02-2026
8	Jedna naklejka i 47 zł kary od mieszkańca. Trzeba dobrze obejrzeć pojemniki	0	10.8	21-04-2026
9	Opłata za śmieci nie może być niska. Ponad połowa z nich to odpady zmieszane	0	12.31	23-03-2026

Классификация: . Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 9. Тональность: 0. Информативность: 10.27. Источник: www.portalsamorzadowy.pl.