System cyberbezpieczeństwa w Polsce przechodzi ewolucję - trwa jego rozbudowa o nowe zespoły sektorowe. CSIRT Cyfra i CSIRT Infrastruktura są w trakcie tworzenia i rozwijania zdolności operacyjnych, a Urząd Dozoru Technicznego przygotowuje się do nowych obowiązków. Zmiany mają usprawnić współpracę i przyspieszyć reakcję na incydenty w kluczowych branżach.
Jak informowaliśmy na łamach WNP, pod koniec czerwca br. powstały dwa nowe sektorowe Zespoły Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego: CSIRT Cyfra i CSIRT Infrastruktura.
Jednak to nie koniec zmian: Urząd Dozoru Technicznego także otrzymał nowe zadania na podstawie nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i już za kilkanaście miesięcy będzie wspierać przedsiębiorstwa z sektorów produkcji, chemii oraz przestrzeni kosmicznej w reagowaniu na incydenty cyberbezpieczeństwa i budowaniu odporności cyfrowej.
Celem jest wzmocnienie działań i współpracy między sektorami a CSIRT-ami poziomu krajowego, czyli CSIRT MON, CSIRT GOV oraz CSIRT NASK, a także lepsza koordynacja i szybsza reakcja na cyberzagrożenia w poszczególnych branżach. Do tej pory funkcjonowały już CSIRT KNF (w sektorze finansowym), a także CSIRT CeZ (Centrum E-Zdrowia) - dla ochrony zdrowia.
CSIRT Cyfra: trwają prace w resorcie cyfryzacjiZapytaliśmy poszczególne instytucje odpowiedzialne za stworzenie nowych zespołów dla poszczególnych sektorów, na jakim etapie przygotowań są obecnie.
CSIRT Cyfra będzie działał w ramach Wydziału CSIRT Cyfra w Departamencie Cyberbezpieczeństwa Ministerstwa Cyfryzacji, zatem - jak poinformował nas resort cyfryzacji - szefem CSIRT jest naczelnik tego wydziału Michał Kapica. Ma składać się z obecnych pracowników wydziału, planowane są również kolejne nabory. Ministerstwo Cyfryzacji zakłada, że zespół ten będzie liczył 15 osób.
W pierwszym kroku pracujemy nad uzyskaniem zdolności na poziomie ENISA Basic w oparciu o SIM3 (Security Incident Management Maturity Model - narzędzie w zakresie badania dojrzałości usług reagowania na incydenty), docelowo planujemy uzyskać akredytacje w Trusted Introducer (inicjatywa wspierająca europejskie zespoły CSIRT/SOC w zakresie współpracy, wymiany informacji i reagowania na incydenty - przyp. red.) - informuje WNP Jowita Bieda z biura komunikacji Ministerstwa Cyfryzacji.
W pierwszej kolejności CSIRT Cyfra ma realizować takie zadania jak (wynikające z art. 44 ust. 1 noweli o KSC - przyp. red.) między innymi: przyjmowanie zgłoszeń o incydentach, wczesnych ostrzeżeń i sprawozdań; reagowanie na incydenty; gromadzenie informacji o podatnościach i cyberzagrożeniach; współpraca z podmiotami kluczowymi i ważnymi w zakresie wymiany dobrych praktyk i informacji; współpraca z CSIRT-ami krajowymi i z sektorowymi.
W miarę rozwoju zespołu będzie on realizował kolejne zadania (wynikające z art. 44 ust. 1b), takie jak m.in. koordynacja obsługi incydentów w ramach sektora lub podsektora.
CSIRT Infrastruktura: trwa rozbudowa zespołuKolejny zespół sektorowy, który będzie odpowiadał za wspieranie, reagowanie i obsługę incydentów powstał w strukturach Ministerstwa Infrastruktury - w Biurze Zarządzania Kryzysowego, a kierownikiem CSIRT Infrastruktura została Monika Gliwka.
CSIRT Infrastruktura swoją opieką obejmie takie sektory jak: transport, zaopatrzenie w wodę pitną i jej dystrybucja oraz zbiorowe odprowadzanie ścieków. Formalnie został ustanowiony 30 czerwca 2026 r. zarządzeniem ministra infrastruktury. Zespół rozpoczął już działalność i jest obecnie rozwijany.
Zespół jest tworzony etapowo. Obecnie funkcjonuje jego podstawowy skład, a docelowa liczebność będzie zwiększana stopniowo, równolegle z rozwijaniem zdolności organizacyjnych, operacyjnych i technicznych. Zakończenie pierwszego etapu formowania zespołu powinno nastąpić do końca 2026 r., natomiast osiągnięcie pełnego składu przewidywane jest w 2027 r. - informuje WNP Ministerstwo Infrastruktury.
Priorytetem ma być jak najszybsze osiągnięcie pełnej operacyjności, co w pierwszej kolejności ma obejmować przede wszystkim uzupełnienie składu zespołu (trwają rekrutacje m.in. na starszych analityków w Biurze Zarządzania Kryzysowego), przygotowanie i wdrożenie procedur obsługi incydentów, nawiązanie współpracy z podmiotami kluczowymi i ważnymi sektorów objętych wsparciem, zapewnienie dostępu do Systemu S46 oraz wdrożenie narzędzi i infrastruktury technicznej potrzebnych do obsługi incydentów i wymiany informacji o cyberzagrożeniach.
CSIRT w Urzędzie Dozoru Technicznego w 2027 rokuNowe zadania w krajowym systemie cyberbezpieczeństwa otrzymał również Urząd Dozoru Technicznego, który będzie wspierać przedsiębiorstwa z sektorów: produkcji, chemii oraz przestrzeni kosmicznej.
CSIRT UDT rozpocznie działalność formalnie od października 2027 roku (na podstawie noweli ustawy o KSC start działalności przypada na 18 miesięcy od daty otrzymania jego powołania).
Jak informuje nas Marta Stawierej-Radłowska, rzeczniczka prasowa Urzędu Dozoru Technicznego, realizacja zadań została powierzona Wydziałowi CSIRT, którym kieruje kierownik Dorota Bałachowska. - Zespół będzie odpowiadał za budowę i rozwój kompetencji CSIRT sektorowego oraz realizację zadań związanych ze wsparciem podmiotów objętych ochroną. Nadzór nad całością sprawuje dyrektor Departamentu Innowacji i Rozwoju Michał Łoniewski - usłyszeliśmy.
Zespół będzie liczył kilkunastu pracowników, łącznie z osobami, które w UDT zajmują się cyberbezpeczeństwem od wielu lat. Jakie priorytety będzie miał CSIRT UDT?
Obecnie, po otrzymaniu decyzji, działania UDT skupione są na etapie organizacyjnym – tak by móc zapewnić gotowość operacyjną w październiku 2027 roku. Mamy podstawę prawną istnienia CSIRT sektorowego i m.in. budujemy zespół i osadzamy go w strukturze organizacyjnej UDT, nadajemy kompetencje i zakres odpowiedzialności oraz budujemy infrastrukturę techniczną, jak również wzmacniamy relacje z otoczeniem instytucjonalnym - zaznacza Marta Stawierej-Radłowska.
Instytucja ma też przywiązywać dużą wagę - jeszcze przed uzyskaniem pełnej gotowości operacyjnej - do działań komunikacyjnych, tak aby podmioty objęte przyszłym wsparciem tego CSIRT-u były tego świadome.
Nie tylko struktury, ale i realne kompetencjeWicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski w rozmowie z WNP podkreślał, że celem stworzenia nowych sektorowych zespołów cyberbezpieczeństwa jest wzmocnienie "najsłabszych ogniw" systemu.
Czy rozbudowa sektorowych CSIRT-ów pokazuje, że państwo przechodzi od modelu reaktywnego do wyspecjalizowanego, lepiej koordynowanego systemu ochrony? Kluczowe będzie nie tylko stworzenie nowych struktur, ale ich realne zdolności operacyjne, współpraca międzyinstytucjonalna i zdolność do szybkiej wymiany informacji. To właśnie od tych czynników zależy, czy nowe zespoły faktycznie przyczynią się do poprawy odporności cyfrowej gospodarki.
Jak opisywaliśmy na naszych łamach - na podstawie raportu pełnomocnika rządu ds. cyberbezpieczeństwa - w 2025 r. (dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy, chodzi o kwotę ponad 75 mln) - rozpoczęto działania, których celem jest budowa i przygotowanie do działalności operacyjnej nie tylko CSIRT Cyfra oraz CSIRT Infrastruktura, ale również zespołu CSIRT Energia.