Вход на сайт

Просмотр новости

Найдите то, что Вас интересует

Selahaddin E. ÇAKIRGİL yazdı: Yeni bir parti doğarken, bir partinin de ölümü

Дата публикации: 02-08-2026 05:50:00

Selahaddin E. ÇAKIRGİL yazdı: Yeni bir parti doğarken, bir partinin de ölümü

Основное содержимое страницы с новостью.

Okuyucularm bilirler ki, bu satrlarn sahibi, gnlk siyasetle ilgili konulara direkt girmekten uzak durmaya alyor.. nk, siyaset ok farkl bir alan.. Bir eski siyaseti bymzle gemi yllarda sohbet ederken, sz siyasetin tabiatna gelmi ve 'Siyaset, ana-baba tanmaz, gerektiinde onlar bile iner geer' demiti.

Yanl da deildi, bu szler..

Osmanl dneminde de, hatta Valide Sultanlar bile, baz oullarn 'sultan' yapabilmek iin, dier oullarn harcamaktan el ekmemiler miydi? Sultan Sleyman da, babasnn yerini almak iin srada bekleyen oullar arasndaki gizli mcadelelerde taraf olup, bazlarn ldrtmemi miydi, 'nizm- lem' gerekesine snarak ve sonra da ldrtt ok sevdii bir olunun ardndan matem iirleri yazmam myd?

Bir tarihte, 1950-60 arasnda, halkn da ok sevdii Adnan Menderes'e kar asker darbe yapan 'MBK' (Mill Birlik Komitesi) diye anlan 38 kiilik darbeci komitede yer alan ve Menderes'in idam olunmas ynnde oy kullanan bir MBK yesiyle, emekli oluundan yllarca sonra karlatmda, 'Menderes idam olunmay hak etmi miydi?' diye sorduumda, o oy kulland zamanki 'Kemalist devrimci' hmna yeniden brnm ve 'Menderes hi bir yanl yapmasayd bile, ezn'n yeniden Arapa okunmasna izin vermesi dahi, idam iin yeterli sebep idi..' demiti.. (...Yeni nesiller bilmezler; bu lkede, 1930 yllardan 1951'lere kadar Trkiye'de, 'Allahu Ekber!' diye ezan okumak, kesinlikle yasakt ve onun yerine minarelerden baka kelimeler syleniyordu.)

*

Bu garip ve milletin inancyla mcadele etmeyi kendilerine iar edinenlerin bir araya geldii bir siyas parti ve hatta hareket var..

En kat diktatrlk yntemleriyle tahakkm eden bu parti, geenlerde yeni blnme yaad.. Sz konusu bu parti, gemite de birka kez blnmt.. lk bln 1930'larda, yukardan verilen bir emirle 'Serbest Cumhuriyet Frkas' adyla (ve imdi ksaca CHP diye anlan) C. Halk Frkas'ndan ayrlm ve amma, bu blnmenin bir emirle deil de, gerek bir ayrma olduunu sanan halk kitlelerinin o 'muvazaa (dankl dv) partisi'ne byk bir tevecch gstermesi zerine, o oyunu tanzim eden ve 'ebed ef' diye anlan yukardaki tek adam'n emriyle 99. gnnde kapatlmt.

Aradan zaman geip, 1945'lere gelindiinde, 'kinci Dnya Sava' Amerikan cephesinin zaferiyle bitince ve Amerika kendisini dnyaya, 'Hr Dnya lideri' adyla sunup, halklarnn seimle gereklemi iradelerine gre ekillenmemi lkeler ve rejimlerle yakn irtibatlar kurmayacan aklaynca, partileme ve demokratikleme hareketleri sahnelere kmaya balam ve bizde de 1945'de, CHP'den ayrlan 7 kii, 'Demokrat Parti' adnda ayr bir siyas hareket balatmlard..

Halk, 'demokrat' kelimesini bilmediinden, ona 'demirkrat' adn vermiti, o partinin amblem olarak bir 'kr at' resmini semesinden dolay..

Ama, ilgintir, DP kurulurken, zamann 'Mill ef'i smet Paa, M. Kemal'in son babakan ve de yeni kurulan Demokrat Parti'nin de lideri olan Mahmut Cell Bayar'la 1945 ylnda yapt bir gizli grmede, ayr bir siyas parti olarak faaliyet gsterseler de, 1923-1938 arasnda yaplan 'devrim'lere bal kalacaklar konusunda gr birliinde olduklar, ancak 50 yl sonra, 1995'de aa kacakt..

*

Ve 1950 seimleriyle iktidara gelen Demokrat Parti'nin 3. C. Bakan olarak setii Cell Bayar, Bavekil / Babakan olan Adnan Menderes'in iktidarnn ilk ylnda, hemen 'Ezn- Muhammed' yasan kaldrmasyla, 20 yla yakn bir sre okunmas yasak olan 'Ezan' sesini tekrar dinleyen kitleler sevin gzya dkmlerdi.. Ama, bu durum, en hzl Kemalistlerden olan Cell Bayar' rahatsz etmi 'Ey, .... Seni sevmek, mill bir ibadettir.' eklindeki laf, Cumhurbakanl dnemi boyunca resm dairelerde erevelenip halkn grecei yerlere astrm ve bu konuda Menderes'i hep frenlemek gerektiine dair bir dikkat iinde olmasn dnerek, bunu davranlaryla da sergilemiti.. (Ve bu Kemalist balln mkfatn da grm, 27 Mays Asker darbecileri, Adnan Menderes'i idam ederken, Bayar'a yle bir cezay uygulamamlard.)

*

CHP 1923 sonras dnemin ana ve ana partisi durumunda olup, millet tarafndan bir kez bile ekseriyet oyuyla kabul edilmedii halde, fiil olarak, sanki hep iktidardaym gibi davranm ve 1923 sonrasnn 'dayatma devrimleri'nin bekiliini devlet bekiliiyle ayn imi gibi gstererek, gizli iktidar roln srdrmekte epeyce baarl olmutur.

Bu durum, 1950'de iktidara gelen Demokrat Parti'nin tepesinde lider olarak bulunan Cell Bayar'n ve onun sonraki takipilerinin bu husustaki hassasiyetleri ilgintir..

Ve karlnda da, 27 Mays sonrasnda Adnan Menderes idam olunurken, Bayar'n ideolojik birliktelik dncesiyle nasl korunduu ibretliktir.

Ve hatrlayalm, Adnan Menderes idam olunurken, Bayar, bizzat smet nn tarafndan korunmutur. Ve smet nn o gnk Trkiye'de, iktidar ele geiren darbecilere kar Adnan Menderes'in idamna kar ksayd ve bu kar kn dnya kamuoyuna duyursayd, o zaman bu arya kulak tkayacak darbecilerin olmad biliniyordu.

Adnan Menderes'in 'ibret-i lem' olmas iin Eyll 1961'de idam olunduunu ve son 100 yldaki siyasetlerden geri dnecek olanlara bir gzda olmak zere de gerekletirildiini, sonradan itiraf edenler ktn tekrar hatrlatalm..

Yeni bir partinin Gn. Bakan olan ''. kurduklar yeni partinin iktidara gelecei hayalini dile getiriyor ve 100 yllk bir takm malum 'ilke'lere ballk laflar ediyordu, geenlerde.. Biz ise, kendisine haber verebiliriz ki, kendilerini kandrmaktadrlar.. nk, kurduklar yeni partinin de, 100 yllk gemiteki malum izginin ve bu lkeye ve millete bir 'deli gmlei' gibi giydirenlerin takipisi olduunu, bu millet asla unutmayacak ve grmezlikten gelmeyecektir..

Bizden sylemesi..

*

Ve bir 'partinin lmnn' ardndan..

lk genlik yllarndaki parlak zeks ve efendilii ve iinden kt dar gelirli kesimlere mensubiyetiyle ve aile yaps itibariyle de halkn iinden oluu asndan dikkati eken bir Mslman vard.. Onun bu zellikleri, Tayyip Bey'in de dikkatini ekmiti ki, onu yakn alma grubuna dahil etmi, en st makamlara getirmiti..

Btn bu yksek vazifelerdeki yllarnda, yurt dnda olsam da yakndan takip ettiim ve iimizden birisi gibi telakki ettiim ve baarl olmasn temenni ettiim bu kardeimizin, geldii makamlarda, - belki hzl ykseliinin de etkisiyle- baarl olamadn sylemek, umarm rencide edici olmaz.

Keke, ykseldii yerleri sadece kendi ahs meziyeti olarak ifade etmeseydi.. Hele, o, iktidardayken, o iktidar evresini kendi istedii ekle getirmeye alrken, bakalarn karsna almakta olduunu gremedii, genel bir kanaat halinde ifade edilmiti.. Ve, iktidar partisinden uzaklatktan sonra da, hemen yeni bir parti kurmakla ve toplumu kendi etrafnda toplayabilecei gibi iddial sz ve kanaatlerle siyaset meydannda baarl olamayacan grebilseydi..

Onu bir 'deer' olarak gren niceleri, onun parti kurmasyla kendisine yazk ettiini sylemilerdi.. yle de oldu ve partisi geni halk kesimlerinden bir ilgi grmedi..

Ve sonunda, evvelki gn, partisini kapattn kamuoyuna aklad.. En azndan, o teebbsnn baarsz oluu zerine gereksiz izahlara girmek gibi bir yanl yapmad..

Kapatt bu siyas faaliyetlerini yenileriyle tekrar diriltmeye kalkr m, bilinmez; ama, umarm, yeni siyas admlar atmaya ynelmez.. O dnemin zerine, bir tecrbesizlik ve heyecan rts atp, halka ve lkeye hizmet edebilecei yeni alanlar aramasnn faydal olabilecei ihtimali yine de vardr veya olabilir herhalde..

nk, parti kurmak yoluyla siyaset yapmakta baarl olmadysa bile, A. Davutolu kardeim iin, millete hizmet edebilecei baka alanlarda baarl olaca midiyle, hayrl gelecekler niyaz ediyorum..

*

Схожие новости

#Наименование новостиТональностьИнформативностьДата публикации
1Bir dinozorun gözüyle ‘Yeni Parti’08.426-07-2026
2İyi yerden bakalım, demokrasi ses verdi...09.0727-07-2026
3AKP’nin oyları neden düşmüyor01026-07-2026
4Uçaklardan ve Göcek’teki teknelerden çıkanlar...-2328-02-2026
5Kılıçdaroğlu-Özel ‘gizli’ görüştüler mi?-2305-06-2026
6GÖZLER MANSUR YAVAŞ'TA! Yeni Parti'ye katılacak mı?06.7829-07-2026
7Hüseyin GÜLERCE yazdı: TÜGVA ve gençliğe sahip çıkan Cumhurbaşkanımız…02.501-08-2026
8Geçmişten bugüne ana muhalefette kurgu siyaseti! “Müftü karısından Neşe Ablaya” algı siyaseti07.2230-07-2026
9Zehir zemberek sözlerle CHP'den istifa etti! Çerkezköy Belediye Başkanı Akay: Herkesi eş dost ve akrabaları ile baş başa bırakıyorum09.1831-07-2026
10Sağ Salim filminin konusu ne? Sağ Salim filminin oyuncuları kim?02.6315-07-2026

Классификация: Мнения. Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 10. Тональность: 0. Информативность: 2.1. Источник: www.star.com.tr.