https://sputnik-abkhazia.info/20260621/akulturat-eimadaraa-ryzkhytsra-mamzargy-adouat-tsyfa-azkhra-1063725382.html

Акультуратә еимадарақәа рызхәыцра, мамзаргьы адоуҳатә цыфа азхьра

Акультуратә еимадарақәа рызхәыцра, мамзаргьы адоуҳатә цыфа азхьра

Sputnik Аҧсны

Ԥшьымш ицоз Урыстәыла ақәра ду змоу Атеатр маҷ агастрольқәа хнаркәшеит. 21.06.2026, Sputnik Аҧсны

2026-06-21T09:00+0300

2026-06-21T09:00+0300

2026-06-21T09:00+0300

аԥсны

аналитикеи аиҿцәажәарақәеи

аԥсны

акультура

https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07e9/0c/13/1059846263_0:100:1920:1180_1920x0_80_0_0_80bea30874e5924dfa29f0f9fa4b360f.jpg

Н. Гоголь ирҿиамҭақәа ирылхыз "Аԥҳәысҳәара", "Ахәмарҩцәа" рыхәаԥшразы ауаа агәаран иқәгылан РУСДРАМ. Аԥсны инхо ауааԥсыра аурыс культура ишазыҟоу аанарԥшит агастрольқәа рымҩаԥысшьа. Акыр ҵуеит исымбеижьҭеи ахәаԥшцәа абас рнапеинҟьабжьқәа еихымсыӷьуа. Аха, атеатр иазҿлымҳау зегь ирымазма алшара уахь амҩахыҵразы? Имӡаӡакәа ишәасҳәоит, абилеҭқәа рыхә шыҳаракызгьы, еимыҵәҵәа иргахьан заа алшара змаз. Насгьы, ԥшьымш ирылагӡаны изҭахыз зегь ақәшәаны уахь изнеирымызт, абиуџьет аусуҩцәа ракәзар, ирзымариамзар ҟалоит х-нызқь, ма хәба иреиҳау абилеҭ аахәара. Ус акәзаргьы, ишәасҳәарц сҭахуп аҭыԥантәи ауааԥсырагьы шмаҷҩымыз азал аҿы, иара убас Шәачантәи ахәаԥшра иаазгьы рацәаҩын. Даҽа ганкахьала атеатр хәыдаԥсадам, уи ахә ахшәаатәуп. Ари зыҩуа сакәзар, даара исҭахын сахәаԥшырц, аха заа зыхә еиҵаз абилеҭ сзаахәомызт, избанзар схаҭа аус ахьызуа атеатр аҿы арепертуар цәырымҵӡацызт абилеҭқәа рыҭира ианалагоз, исыздырӡомызт сақәшәо, сақәымшәо. Ишәцәызӡом, аурыс театр анапхгара алшара сырҭеит акәмзар, иагьсзымариахомызт ҩаха атеатр аҭаара. Иагьаџьара иҳархаргьы, адәаҿы ашоуқәа рацәаӡаны еиҿаҳкааргьы, аклассикатә хырхарҭа змоу акультура ауп зегь реиҳа ауаҩы идоуҳа амаҵ азызуа. Убри аҟнытә, Аԥсни Урыстәылеи ркультуратә еимадарақәа рыҽдырҭбаар ауеит иҵегьы, ацәыргақәҵа бзиақәа, аклассикатә музыка, иара убас, еиҳаракгьы атеатртә ҟазара аганахьала. Бла иабо хы иаԥсоуп рымҳәои. Схатәы салацәажәозар, асовет аамҭа иснаҭаз алшарақәа акыр идырҭбааит сдунеи. Хаҭала Аԥсны анҭыҵ сызҭаахьаз атеатрқәа рыдагьы, усҟан гастроль ҳасабла иаауаз рацәаҩын, ҳара ҳтеатргьы анҭыҵ еиҳа ирацәаны иныҟәон. Аха, ибгеит уи асистема. Иаҳбарц иаҳҭаху рацәаӡоуп, аха аҳәаа анҭыҵ еиуеиԥшым атеатртә культурақәа зегь рыҭҵаара, рбара ҳзымариаӡам ара инхо. Абри зхысҳәаауа, акультуратә еимадарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны Аԥсныҟа иаагазар алшоит Урыстәылатәи атеатрқәа риеҵәахәқәа. Аспектакльқәа инарҷыданы, ахцәажәарақәа, аицныҟәарақәа уҳәа имҩаԥугаша рацәаӡоуп. Исгәалашәоит 2021 шықәсазы Аԥсны дааны дыҟан атеатрҭҵааҩ, акритик, арҵаҩы Борис Лиубимов. Иара дырԥылеит ААУ астудентцәа, иара убас РУСДРАМ аҿы ауаажәларра рҿаԥхьа еиуеиԥшым азҵаарақәа рҭак ҟаиҵон. Иахьа сара ишьҭыcхыз азҵаара, иара усҟангьы далацәажәеит. Иажәақәеи ихәыцрақәеи аԥсшәахь еиҭаҳгозар абас иҟоуп: "Аҟазара ахкқәа – аҿыханҵа, амузыка, алитература, акино уҳәа рахьтә, атеатр еиԥш ауаа еизааигәазтәуа даҽак ыҟаӡам". Иара иажәақәа рыла, асценаҿы иеицәажәо актиорцәа, азал аҿы итәо ауаа акырӡа еиднакылоит атеатр. Абрахь ауп сколонка ахы ахьцогьы. Атеатр ауаа еизааигәанатәуеит, адоуҳатә цыфа замана ззырҳәо ауп иааидкыланы иара ззырхоу. Иахьа Аҿар ртеатр азы ААУ аҿы актиор изанааҭ ала аҵара рҵоит астудентцәа. Ҳәарада, дара анҭыҵ ицаны аспектакльқәа рыхәаԥшреи аҟазауаа рыҿцәажәареи рганахь ала рылшарақәа ԥкуп. Абри азҵааразы Лиубимов иаахтны абас иҳәеит аиԥылараҿы: "Аԥсны иааны аҟаза-классқәа рымҩаԥгара иақәшаҳаҭхо маҷыҩхом, аха аус злоу уи афинанстә харџьқәа зхахьы изго иоуп". Аҿар ртеатр актиор Мдар Сақаниа ахҳәаа сиҭеит сызлацәажәо азҵааразы: "Акультуратә еимдарақәа хымԥада иаҭахуп. Урҭ реиҿкааразы агәаԥхареи аҭаххареи ауп иаҭахыу ҳтәыла акультура иахылаԥшуа рганахьала. ААУ аҵара зҵо ртәы ҳҳәоазр, даараӡа иаҭахуп урҭ анҭыҵ ицаны атеатрқәа дырбара. Хаҭала сара Москва, Санкт-Петербург сцахьеит аспектакльқәа рыхәаԥшразы. Аха уи еиԥш алшара еснагь иҟам. Акультура аминистрра хҩы-хҩыла акәзаргьы абилеҭқәа рзаахәаны ирышьҭлар бзиан ҳактиорцәа. Уажәы ара иааны ихәмаруаз Урыстәылатәи атеатр аспектакльқәа рыхәаԥшразы алшара смоуит, избанзар атеатр анҭыц даҽаџьарагьы аус зуеит, уи зынӡа сзанааҭ иадҳәалаӡам, аха атеатр сныҟәнагаӡом азы ус ҟасымҵар ауам".Иашаҵәҟьаны, сызлацәажәо аус иаҭахуп ахарџь. Араҟа Аԥсны акультура аминистрреи Урыстәылатәи рколлегацәеи реигәныҩра, реицәажәара аҭахуп. Зегь раԥхьаӡа иргыланы, ҳара ҳауп урҭ аимадарақәа ирышьҭалаша, ҳалшарақәа еиҳа имаҷуп анеиааиразы. Убри аҟнытә, исыҩуа иаԥхьозар, ҳминистрра аусзуцәа азхәыцр бзиахоит абас иҟоу апроектқәа рынагӡара. Даараӡа ишьахәхоит атеатрҭҵааҩцәа Урыстәылантәи иааганы аҭыԥантәи атеатрқәа рыԥшьбагьы рыспектакльқәа ирыхәаԥшны, ахәаԥшцәагьы алархәны аилыргарақәа мҩаԥыргар. РУСДРАМ арежиссиортә лабораториақәа анымҩаԥысуа иаауеит атеатртә критикцәа, нас аетиудқәа ирыхәаԥшны азгәаҭақәа ҟарҵоит. Уи даара изаманоуп, урҭ рылатәарагьы ауаҩы идунеи аҳәаақәа арҭбаауеит. Зынӡа иссирхон хымԥада, аԥсуа актиорцәа Урыстәыла ишьҭны аспектакльқәа дырбара аус еиҿкаазар. Аха, иабаҟоу уи аҩыза анасыԥ? Лассы-ласс С. Ҷанба ихьӡ зху аԥсуа театр аҿы иаҳгәалашәоит асовет аамҭазы атеатртә еилазаара анапхгаҩыс иҟаз актриса Еҭери Коӷониаԥҳа ус еиԥш аиԥыларақәа шеиҿылкаауаз. Аха, уи ишысҳәахьоу еиԥш, ииасхьоу аамҭа иагеит. Иахьа Аԥсны араионқәа, хықәкыла ақыҭақәа рҿы инхо ртәы ҳҳәозар, Аҟәа имҩаԥысуа ахҭысқәа шамаха ирылыхәдаауп, анҭыҵ ицаны атеатрқәа рҭаара акәым. Ҳтеатрқәа ақыҭақәа рахь иныҟәаратәы рылшарақәагьы рацәам, Тҟәарчалтәии Аҿари ртеатрқәа уи еиԥш аԥышәа шрымоугьы. Мдар Сақаниа иҳәеит, дара аҭыԥантәи агастрольқәа шымҩаԥыргало: "Аԥсны аҩнуҵҟа агастроль амҩаԥгаразы аҭагылазаашьа ҳамоуп, анхацәа ирзааигәоу арепертуаргьы ыҟоуп. Ара иааганы идҳарбахьеит, уахьгьы ҳцахьеит, аха ацхыраара ҳҭахуп ирлас-ырласны аиҿкааразы. Иҳалшоит мызкахь знык иадамзаргьы ацара, аха ҳхатәы машьына ҳамаӡам, Аҟәа анҭыҵ аныҟәара ахарџь аҭахуп, анхаҩгьы иахьа иҭагылазаашьа шыҟоу ала абилеҭ ахә имхрагьы маншәалам. Ҳтеатр зехьынџьара иқәгылахьеит, ҳхатә харџь ала ҳцон, араион ахадра аусбарҭақәа рыла абилеҭқәа ҭины еиҿаҳкаауан, аха мҽхакы ҭбаала аныҟәаразы ҳтеатр алшара амаӡам. Аԥсуа театрқәа зегьы ацхыраареи ахылаԥшреи рҭахуп, мап анакәха иӡуеит…". Мдар Сақаниа иара убас иҳәеит, дара Аԥсны анҭыҵ еиуеиԥшым амилаҭтә театрқәа рфестивальқәа рылахәхаразы ашәҟәқәа шыршьҭуа, ишазԥшу аҭак бзиа раҳап ҳәа.Адунеизегьтәи аԥсуа-абаза конгресси С. Ҷанба ихьӡ зху атеатри еицмҩаԥырго апроект "Атеатр аҿы ахәылԥаз" иссирӡоу цәаҳәаны иалудар алшоит ҳкультуратә ԥсҭазаараҿы. Мызкы ахьтә знык ҳтеатр ахь аконгрессаа иааргоит аспектакль дырбаразы ақыҭа хәыҷқәа. Урҭ аныҟәарақәа мҩаԥызго лаҳасабала исҳәарц сылшоит, ақыҭахәыҷқәа даара хшыҩзышьҭра шарҭо атеатртә ҟазара. Сгәы иаанагоит урҭ рыхдырраҿы атеатр аҿы имҩаԥрыгаз ахәылԥаз аԥхарра ннажьуеит ҳәа, насгьы даҽа знык аспектакль аҭааразы агәаҳәара рзынхашт. Аибашьра ашьҭахь абиԥарақәа атеатр ахь имнеиӡакәа ирызҳаит, иара уажәгьы уахь зҭаацәа инарымгац ыҟоуп. Абри зегь ҳәынҭқарратә программак аҳасабала ишьақәыргыланы аус анадмыру, атеатртә культура аԥеиԥш уадаҩхоит. Атеатр захьӡу аспектакль мацара акәӡам, атеатр ахәаԥшҩы ида ԥсыхәа амаӡам, уи дааӡатәуп. Аконгрессаа иаԥшьганы ирымоуп иара убас, ахәаԥшцәеи актиорцәеи аспектакль ашьҭахь реицәажәара. Уигьы лшара бзиоуп ахәаԥшҩы игәаанагара аилкааразы. "Ари апроект аԥсуа театр анапхгара адгылара арҭеит, ҳаргьы хықәкыс иҳамаз ҳтеатр ахь аҿар рхьарԥшра, аԥсуа бызшәа аҳаҭыр ашьҭыхра, уи адагьы ақыҭа хәыҷқәа атеатр агәыблра дыркра ауп. Убри азоуп атеатр агримҟаҵараҭа, акулисақәа рынҭыҵ иҟоу дырбара уҳәа заҳҭаххаз, насгьы уи рныҟәарақәа рҿы иалоуп акакалкырҭахь амҩахыҵрагьы. Уигьы атеатртә культура иадҳәалоуп. Ахәыҷқәа даара иргәаԥхоит атеатр аҭаара. Уажәы иҟалап урҭ рныҟәарақәа рҵакы инагӡаны иазымхәыцуазаргьы, аха иандухалакгьы еилыркаауеит. Атеатр аҿы рныҟәара ус баша имҩасӡом", - лҳәеит апроект анапхгаҩы Изольда Ҳагԥҳа. Иахьа ицәырызго азҵаара ақәра ду амоуп, аха ҽаԥарак измыԥац ҳамҳәозар. Амчрақәа рҽырыԥсахуеит, аха атеатртә культура адгылара дук амоуп ҳәа аҳәара макьанагьы изалшом.R.S. Абри анҵамҭа ашьҭахь ицәырҵит ажәабжь бзиа - Урыстәыла жәлар рартист Сергеи Безруков дызлахәу жәларбжьаратәи апрограмма "Ахәыҷқәа рфестиваль ду "ЭХО" Аҟәа РУСДРАМ аҿы имҩаԥысуеит ԥхынгәы 6 инаркны 10-нӡа ҳәа.

https://sputnik-abkhazia.info/20260613/ateatr-bzia-izbo-rzy-urystyla-ateatr-ma-agastrola-ryzkhytsra--1063657836.html

https://sputnik-abkhazia.info/20260612/zrazy-iazyo-filumena-ilyzku-ayrgylama-aar-rteatr-aspektakl-yts-azy-agaanagara-1063606617.html

https://sputnik-abkhazia.info/20260527/1063297457.html

2026

Ажәабжьқәа

ab_AB

https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07e9/0c/13/1059846263_107:0:1814:1280_1920x0_80_0_0_07cb7f89fb71e7d5e7013dd71eb056a2.jpg

аналитикеи аиҿцәажәарақәеи, аԥсны, акультура

Ԥшьымш ицоз Урыстәыла ақәра ду змоу Атеатр маҷ агастрольқәа хнаркәшеит.