• W latach 2020-2025 ZUS wydał około 1900 decyzji kwestionujących podleganie ubezpieczeniom społecznym przez wspólników spółek, co skutkuje utratą części składek.
• Obywatele mogą odzyskać jedynie składki opłacone w ciągu ostatnich pięciu lat, a starsze wpłaty przepadają i zasilają Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
• Eksperci krytykują system, wskazując na brak wcześniejszej informacji o nieprawidłowościach.

ZUS ma możliwość przejęcia środków zgromadzonych na kontach emerytalnych. Zakład wydaje decyzje, w których uznaje, że składki nie powinny być płacone, a następnie przekierowuje je do budżetu państwa. Jak informuje "Fakt", problem dotknął już tysięcy osób.

W latach 2020-2025 ZUS wydał, aż 1900 decyzji kwestionujących obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólników pracujących w prowadzonych przez siebie spółkach. Obywatel ma możliwość odzyskania wyłącznie składek opłaconych w ciągu ostatnich pięciu lat, natomiast pozostałe środki przepadają. Wynika to z regulacji wprowadzonych przez PiS w ramach Polskiego Ładu.

Wśród poszkodowanych jest pan Tomasz, który przez około 25 lat odprowadzał składki z tytułu pracy w swojej własnej spółce. Później dowiedział się, że "nie podlegał ubezpieczeniom". W efekcie stracił około 1,5 mln zł.

"Gazeta Wyborcza" opisała przypadek pani Aldony, która od 19 lat pracuje jako księgowa we własnej spółce i regularnie odprowadza pełne składki emerytalne do ZUS. Po latach waloryzacji na jej indywidualnym koncie emerytalnym zgromadziło się kilkaset tysięcy złotych. ZUS zakwestionował jednak sposób gromadzenia składek. Z konta ubezpieczonej zniknęło około 350 tys. zł, które nie zostały uznane za jej indywidualne oszczędności emerytalne. Środki te miały zostać przeniesione do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z którego finansowane są bieżące świadczenia dla wszystkich emerytów w kraju.

- Ludzie opłacali składki, nie wiedzieli, że nie muszą, a teraz nie mogą złożyć korekty, bo po upływie 5 lat nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, lecz są zaliczane na przychody FUS. Takie mamy "polskoładowe" prawo pisane na kolanie - mówi Paweł Wojciechowski, były minister finansów i były główny ekonomista ZUS.

Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy InFakt, zwraca uwagę, że ZUS przez lata przyjmuje składki od ubezpieczonych i nie informuje na bieżąco o ewentualnym braku obowiązku ich opłacania. Podkreśla, że instytucja mogłaby w systemie szybko zweryfikować takie przypadki i wcześniej poinformować obywateli, jednak tego nie robi.

- Czeka i później, gdy już wie, że obywatel składek nie będzie mógł odzyskać, informuje go, jak gdyby nigdy nic: 'Drogi Panie Kowalski, zapłaciłeś nam za dużo przez 20 lat składek, teraz je zabieramy, a ty nie masz prawa do zwrotu' - wyjaśnia.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiadało wprowadzenie zmian już w 2025 roku, jednak do tej pory nie przedstawiono nawet projektu odpowiedniej ustawy.