Współpraca komercyjna European Climate Foundation

Opublikowano: 26-06-2026, 18:57

Gospodarstwo sadownicze Cezarego Rokickiego należy do tych, w których energia elektryczna jest dziś jednym z kluczowych kosztów produkcji. Chłodnie, sortowanie owoców, pompy wodne czy ładowanie wózków widłowych sprawiają, że zapotrzebowanie na prąd stale rośnie.

– Gospodarstwo jest typowo sadownicze, czyli jak sadownicze, to wiadomo, że są i chłodnie. Energii jest potrzebne multum. Dlatego zainwestowaliśmy w fotowoltaikę w 2019 roku. Nie wiedzieliśmy wtedy, że będzie wojna i pandemia, ale później zaczęliśmy przeliczać i okazało się, że ta inwestycja zaczyna się opłacać – mówi Cezary Rokicki, sadownik z woj. łódzkiego.

Jak podkreśla sadownik, gospodarstwo zużywa obecnie około 80 tys. kWh energii rocznie. – Chłodnie, ładowanie wózków widłowych, dwa domy, pompa ciepła, klimatyzatory – energii potrzeba bardzo dużo. A zużycie z roku na rok rośnie. Trzy lata temu postawiliśmy nową linię technologiczną do sortowania jabłek. Doszły pompy wodne, komputery i kolejna chłodnia. To wszystko zwiększa zapotrzebowanie na energię – wylicza.

Jak dodaje Maciej Kozarzewski z grupy producentów Polskie Jagody i Klaster Ogrodnictwo Przyszłości - Energia elektryczna powstająca z instalacji fotowoltaicznych czy też instalacji agrofotowoltaicznych może być spożytkowana właściwie w pełni na autokonsumpcję w takim gospodarstwie. I nie mówię tutaj tylko o zasileniu komór chłodniczych czy maszyn do sortowania, ale też coraz więcej maszyn rolniczych może być napędzanych energią elektryczną. Co pozwala takim gospodarstwom jak to, w którym jesteśmy, być właściwie gospodarstwem zeroemisyjnym.

Rosnące zużycie energii w gospodarstwach sprawia, że coraz większe zainteresowanie budzi agrofotowoltaika. W przeciwieństwie do tradycyjnych farm fotowoltaicznych nie wyłącza ona gruntów z produkcji rolnej.

– Agrofotowoltaika to podwójne użycie gruntów. Oznacza to, że mamy produkcję energii, ale jednocześnie zachowana jest ciągłość produkcji rolnej. Może to być zarówno produkcja zwierzęca, jak i uprawa roślin. Kluczowe jest właśnie to podwójne wykorzystanie gruntów – podkreśla jeden z ekspertów uczestniczących w spotkaniu - zaznacza Natalia Aleksiejuk, kierownik projektów Stowarzyszenie im. prof. Żmijewskiego.

Regulacje prawne to jedno, drugie to wsparcie finansowe do rozwoju tego typu działań, które pozwalają budować odporność gospodarstw. Ioannis Konstas Q-Plan Grecja koordynator projektu AGRISOL zaznacza kierunek działań, którym powinny zmierzać państwa unijne. -Jednocześnie bardzo ważne jest zapewnienie wsparcia obszarom wiejskim, a sojusz rolnictwa z odnawialnymi źródłami energii najlepiej opisuje technologia agrofotowoltaiczna, która jest skuteczna, działa, ale nie jest powszechnie znana i istnieje wiele kwestii, które należy dostosować na poziomie politycznym we wszystkich krajach Unii Europejskiej, na poziomie regulacyjnym, a także po stronie biznesowej właśnie tej konkretnej technologii.

Zdaniem specjalistów szczególnie duży potencjał mają uprawy sadownicze i jagodowe. – Wybraliśmy kilka segmentów kluczowych. To przede wszystkim ogrodnictwo, zwłaszcza sadownictwo, drzewa owocowe, krzewy jagodowe oraz niektóre gatunki warzyw i roślin zielarskich. Część z nich wymaga okresowego zacienienia, dlatego obecność instalacji może być wręcz korzystna dla produkcji – wskazuje dr inż. Mirosław Korzeniowski, Agroekoton i Klaster Ogrodnictwo Przyszłości. 

To właśnie rachunek ekonomiczny ma być głównym motorem rozwoju takich inwestycji. - Rolnicy twardo stąpają po ziemi i dobrze liczą koszty. Energia stanowi coraz większy element kosztów produkcji, dlatego zainteresowanie rozwiązaniami pozwalającymi je ograniczać stale rośnie – zwraca uwagę Maciej Kozarzewski.

Sam Cezary Rokicki przyznaje, że elektryfikacja gospodarstwa będzie postępować. - Na pewno wymienimy platformę sadowniczą z napędu spalinowego na elektryczny. W tym roku testowaliśmy już ciągnik elektryczny. Cena jest jeszcze wysoka, ale to kierunek przyszłości. W domu zrezygnowaliśmy z drewna i węgla na rzecz pompy ciepła. Quada zamieniłem na Melexa – mówi sadownik.

Choć zainteresowanie technologią rośnie, eksperci zgodnie wskazują, że rozwój agrofotowoltaiki w Polsce hamują bariery formalne.

– Występuje obecnie pewna próżnia prawna. Brakuje definicji agrofotowoltaiki. Instalacja fotowoltaiczna i instalacja agrofotowoltaiczna to nie jest to samo, ale administracja nie ma podstaw do jednoznacznej interpretacji przepisów, ponieważ takich regulacji po prostu nie ma – podkreśla Natalia Aleksiejuk ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego.

Problemem pozostaje również niewielka liczba krajowych doświadczeń i badań. - Na ten moment w Polsce powstała jedna pilotażowa instalacja agrofotowoltaiczna, zlokalizowana na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym. To oznacza, że badań prowadzonych w polskich warunkach jest bardzo niewiele. Potrzebujemy kolejnych instalacji pilotażowych i badań prowadzonych na naszych glebach oraz dla naszych rolników – zaznacza Natalia Aleksiejuk.

Zdaniem ekspertów bez takich doświadczeń trudno będzie stworzyć skuteczne rozwiązania dla gospodarstw, które chcą jednocześnie produkować żywność i energię. Jednocześnie wszystko wskazuje na to, że wraz ze wzrostem kosztów energii zainteresowanie agrofotowoltaiką będzie rosło, szczególnie w sektorze sadowniczym i ogrodniczym.