• Pierwsze w Europie dedykowane centrum zapewniające wsparcie dla rakiet oraz systemów kierowania ogniem M270A2 i HIMARS powstanie w Finlandii.
• Zabezpieczy łańcuch dostaw, przyspieszy logistykę i usługi techniczne oraz zapewni dostępność systemu kierowania ogniem dla użytkowników z Finlandii oraz NATO.
• Polska nie dostała centrum HIMARS. Wskazujemy, dlaczego oraz co sprawia, że Lockheed Martin pozostaje jednym z kluczowych naszych partnerów w modernizacji armii.

W komunikacie wydanym pod koniec czerwca podkreślono, że nowa inwestycja będzie pierwszym w Europie centrum serwisowym i utrzymania systemów kierowania ogniem MLRS/HIMARS. Nowy obiekt jest dowodem zaangażowania firmy Lockheed Martin w obsługę europejskich klientów i zwiększy regionalną gotowość serwisową operatorów M270A2 i HIMARS w całej Europie.

Minister obrony Finlandii Antti Häkkänen podkreślił, że wybór jego kraju jest dowodem silnych kompetencji fińskiego przemysłu obronnego oraz częścią szerokiej współpracy z USA.

Efektem współpracy Lockheed Martina, amerykańskiej globalnej firmy technologii obronnych z Insta - z jedną z najważniejszych fińskich firm technologicznych w dziedzinach obronności i cyberbezpieczeństwa w Finlandii jest właśnie powstanie pierwszego w Europie dedykowanego centrum CFCS, zapewniającego wsparcie dla rakiet oraz systemów kierowania ogniem M270A2 i HIMARS na całym kontynencie.

Centrum zabezpieczy łańcuch dostaw, przyspieszy logistykę, usługi i serwis techniczny oraz zapewni dostępność systemu kierowania ogniem dla użytkowników z Finlandii i NATO - powiedziała Gaylia Campbell, wiceprezes i dyrektor generalna Lockheed Martin Tactical Missiles.

Według wiceprezes, centrum zabezpieczy łańcuch dostaw, przyspieszy logistykę i usługi techniczne oraz zapewni dostępność systemu kierowania ogniem dla użytkowników z Finlandii i NATO.

- Dla klientów nowa funkcjonalność poprawi dostępność systemu i wzmocni ciągłość działania, ułatwi planowanie cyklu życia oraz wsparcie w zakresie części zamiennych, a łatwiejszy łańcuch dostaw i wsparcie techniczne pomogą skrócić przestoje i utrzymać gotowość operacyjną - podkreśliła wiceprezes Campbell.

Polska kupiła F‑35 bez offsetu i możliwości krajowego serwisowania

Wprawdzie M270A2, gąsienicowych systemów wyrzutni rakiet nie mamy, za to w służbie jest już 20 wyrzutni M142 HIMARS, które kupiliśmy w 2019 r. za ok. 414 mln dol. (ponad 1,5 mld zł) wraz z rakietami GMLRS (M30A1 i M31A1) o zasięgu 70-80 km, ATACMS M57, wraz z wozami dowodzenia, pakietem szkoleniowym i logistycznym.

W 2023 r. w kolejnym pakiecie kupiliśmy aż 486 wyrzutni HIMARS oraz ponad 10 tys. rakiet GMLRS i ATACMS o wartości ok. 10 mld dol. (ok. 37,4 mld zł) w tzw. konfiguracji Homar-A, czyli w polskiej wersji, na krajowych podwoziach, zintegrowanych z polskimi systemami łączności, dowodzenia i wsparcia logistycznego. To największy kontrakt HIMARS w historii Lockheed Martin.

Ciężka wyrzutnia artylerii rakietowej na gąsienicach M270A MLRS była pierwowzorem HIMARS, fot. Wikimedia Commons /Jamal Wilson

Równolegle Polska Grupa Zbrojeniowa zawarła umowy wykonawcze z amerykańskim koncernem, dzięki którym polskie zakłady - HSW, WZE, Mesko, Jelcz i WB Electronics - integrują wyrzutnie Homar-A, produkują elementy rakiet i rozwijają zdolności serwisowe. Jednak centrum serwisowania rakiet do tych systemów oraz kierowania ogniem powstanie w Finlandii, a nie w Polsce.

Projekt jest elementem współpracy przemysłowej związanej z fińskim programem F-35 i wpisuje się w szersze działania na rzecz wzmacniania europejskich zdolności serwisowych dla kluczowych systemów obronnych. Tamtejsza inwestycja jest częścią offsetu. Podobnie było w przypadku zakupu F-16. Wówczas również dzięki offsetowi powstała znana dziś na świecie firma Nokia.

Konkretnie umowa ta jest możliwa dzięki memorandum o porozumieniu (MoU), które Lockheed Martin i Insta podpisały w grudniu 2025 r. podczas ceremonii wprowadzenia na rynek pierwszego z 64 fińskich myśliwców F-35A. To właśnie zobowiązanie zawarte w memorandum, a nie zakup systemów HIMARS spowodowało, że centrum serwisowe rakiet do tych systemów powstanie w Finlandii, a nie w Polsce. Wcześniej podpisano umowę na centrum konserwacji wyrzutni HIMARS w Estonii.

Co prawda Polska kupiła również 32 samoloty F-35, ale bez offsetu i żadnego pakietu przemysłowego, który wymuszałby ulokowanie takiego czy innego centrum w kraju. Nie było żadnych negocjacji. Samoloty kupiliśmy „z półki”, według części analityków nawet drożej, niż inni nasi sojusznicy. Przez to inwestycja była tak ostro krytykowana.

Dzięki systemom HIMARS Wojsko Polskie uzyskało ofensywne systemy rakietowe o zasięgi 300 km, fot. ZOOM MON/mł. chor. Daniel Wójcik 16 Dywizja Zmechanizowana

- Polska te wrażliwe na awarie samoloty piątej generacji F-35 zakupiła bez jakiejkolwiek offsetu czy transferu technologii, zwłaszcza związanego z ich eksploatacją i naprawami. Opracowaliśmy wówczas ekspertyzę na temat potrzeby offsetu, wskazując na możliwe problemy. W przypadku poważniejszych awarii samoloty trzeba będzie naprawiać w bazie NATO w Aviano we Włoszech lub w Stanach Zjednoczonych. Prowadziliśmy wtedy rozmowy na ten temat z ówczesnymi ministrami i ambasadą amerykańską. Niestety bez rezultatu - mówi WNP prof. dr hab. Paweł Soroka.

Polska bez centrum HIMARS, ale z kluczową rolą w produkcji i integracji rakiet Lockheed Martin

Choć centrum HIMARS nie powstaje w Polsce, nasza współpraca z Lockheed Martin jest szeroka i wielowarstwowa. Przypomnijmy, że zakłady Mesko produkują elementy rakiet GMLRS (elementy mechaniczne, części podzespołów) i rozwija zdolności do wytwarzania amunicji rakietowej we współpracy z Lockheed Martin. Mesko jest wskazywane jako główny partner w zakresie komponentów rakiet, integracji części systemów, rozwoju zdolności do produkcji amunicji dalekiego zasięgu.

Huta Stalowa Wola (HSW) odpowiada za integrację wyrzutni HIMARS na polskich podwoziach, przygotowanie infrastruktury serwisowej, współpracę przy wdrażaniu polskich elementów systemu. HSW jest kluczowym partnerem w programie Homar-A. Również polska firma Grupy WB współpracuje z Lockheed Martin przy integracji polskich systemów C2 z HIMARS, łączności, transmisji danych i kompatybilności z polskimi systemami artyleryjskimi.

Także Wojskowe Zakłady Elektroniczne (WZE) rozwijają zdolności do serwisowania elektroniki wyrzutni, diagnostyki systemów kierowania ogniem i obsługi komponentów HIMARS w Polsce. Polska nie dostała centrum HIMARS, bo nie była stroną pakietu przemysłowego F-35, który wymusił inwestycję w Finlandii, ale pozostaje jednym z kluczowych partnerów Lockheed Martin w Europie w modernizacji armii oraz w zakresie produkcji i integracji systemów rakietowych.

Liczymy, że na tym się nie skończy. Mesko buduje zdolności i infrastrukturę pod produkcję amunicji rakietowej. MON i PGZ prowadzą negocjacje dotyczące pełnej produkcji rakiet GMLRS ER w Polsce, montażu końcowego pocisków, wytwarzania paliwa rakietowego, budowy linii technologicznej dla silników rakietowych oraz transferu technologii do Mesko i WZE.

To niełatwe, bo GMLRS to technologia objęta restrykcjami i USA bardzo rzadko zgadzają się na pełną produkcję rakiet poza swoim terytorium. Jeśli się uda, byłby to największy transfer technologii rakietowej w historii polskiego przemysłu.