• Wiceszef Ministerstwa Energii Marian Zmarzły przekonywał, że wariant WAM w KPEiK oznacza zbyt wysokie koszty, dlatego rząd opiera się na scenariuszu WEM
• Według danych przytoczonych przez Zmarzłego średni udział węgla w miksie w 2025 r. miał wynieść 66 proc., a zimą udział OZE sięgał tylko kilku, kilkunastu procent.
• - Kierunek jest nadany, ale jest to paliwo bardzo istotne jeszcze na kilkanaście lat - zaznaczył.

Zmarzły mówił o przygotowanym w ME i przyjętym w poniedziałek przez rząd KPEiK podczas konferencji "Trójkąt transformacji", zorganizowanej przez nettg.pl i Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. Plan wyznacza kierunki zmian w polskiej energetyce na najbliższe 15 lat.

Dokument zawiera dwa scenariusze analityczne - pierwszy to WEM (With Existing Measures), czyli scenariusz referencyjny, opierający się na istniejących już politykach i środkach. Drugi scenariusz to WAM (With Additional Measures), zakładający przyspieszoną transformację, wdrożenie dodatkowych działań i większą realizację celów klimatyczno-energetycznych UE, w tym pakietu Fit for 55.

W tych scenariuszach pokazana jest albo przyspieszona transformacja, raczej na którą nas nie stać, bo jej koszty odczuwamy i są one bardzo wysokie, natomiast WEM to scenariusz przez nas przyjęty, pokazujący odchodzenie od węgla stopniowo, z udziałem węgla i innych źródeł w miksie energetycznym w 2030 r. i 2040 r. - mówił Zmarzły.

Nawiązując do głosów strony społecznej o potrzebie utrzymania istotnych możliwości wydobycia węgla ze względów bezpieczeństwa, Zmarzły przytoczył dane, zgodnie z którymi średni udział w miksie węgla kamiennego i brunatnego za 2025 r. wyniósł 66 proc., a w miesiącach zimowych udział OZE sięgał jedynie kilku, kilkunastu procent.

Odnosząc się do perspektyw budowy atomu, wykorzystania biomasy czy importu gazu jako paliwa przejściowego, wiceminister stwierdził, że węgiel dla Polski - mającej jeszcze kopalnie, choć zmniejszające wydobycie - nadal jest paliwem bardzo istotnym w miksie. - Kierunek jest nadany, ale jest to paliwo bardzo istotne jeszcze na kilkanaście lat - uściślił.

Wiceszef ME zastrzegł, że także w scenariuszu WEM udział węgla spada. Przypominał, że warunki w polskich kopalniach są coraz trudniejsze, a koszty pracy i utrzymania powodują, że nie mogą one konkurować z kopalniami na świecie, w tym przede wszystkim odkrywkowymi.

Do najważniejszych założeń aktualizacji KPEiK wiceszef ME zaliczył bezpieczeństwo i niezależność energetyczną Polski, co oznacza sukcesywne zmniejszanie uzależnienia od importu źródeł energii. Zwrócił jednocześnie uwagę, że w scenariuszu WEM przyjęto, że w 2040 r. w polskiej energetyce będzie jeszcze w użyciu ok. 10 milionów ton węgla.

Zmarzły w czwartek akcentował, że KPEiK nie unieważnia umowy społecznej dot. górnictwa węgla kamiennego z maja 2021 r., w której zapisano daty likwidacji kopalń. Sygnalizował też, że choć prawdopodobnie ok. 2030 r. będzie musiał zostać zaktualizowany, obecnie porządkuje wszystkie tematy dot. m.in. polskiej polityki energetycznej i klimatycznej.

- Każda grupa społeczna pokazuje swoje podejście, które jest dla niej słuszne. Wiemy o konserwatywnym podejściu naszego społeczeństwa na Śląsku, które broni kopalń. Natomiast strona społeczna zgodziła się w umowie społecznej na stopniowe wygaszanie węgla - przypomniał wiceminister.

Zaapelował o utrzymanie tendencji transformacji energetycznej. - Nie zatrzymujmy się w miejscu. Każdy widzi zmiany. Nikt nie wyobraża sobie dziś życia bez telefonu komórkowego. W elektroenergetyce, w transformacji też mamy coraz więcej zmian. Świat pędzi z technologią, nie możemy zostać z tyłu - zaznaczył.

Podkreślił, że transformacja musi być rozważna. Za pochopną uznał np. wycofaną decyzją UE, aby wszystkie nowe samochody w 2030 r. były elektryczne. - Patrzmy na możliwości, również techniczne. Stopniowo trzeba aktualizować pewne sprawy, odchodzić bardzo bezpiecznie od węgla. Możemy wyznaczać sobie kamienie milowe i cele, ale reagujmy na bieżąco, nie podejmujmy pochopnych decyzji - mówił Zmarzły.