• Coraz więcej zabytkowych budynków otrzymuje nowe funkcje dzięki inwestorom komercyjnym.
• McDonald's Polska i Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków podpisały porozumienie dotyczące dobrych praktyk przy rewitalizacji obiektów historycznych.
• Sieć prowadzi już ponad 30 restauracji w zabytkowych budynkach.
• Eksperci podkreślają, że kluczem do sukcesu jest współpraca inwestora z konserwatorem zabytków od początku projektu

Według danych Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Polsce znajduje się około 90 tys. wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych. Wiele z nich utraciło swoje pierwotne funkcje i bez nowych inwestorów nie miałoby szans na dalsze użytkowanie.

- Adaptacje historycznych budynków są bardzo istotne, dlatego że niejednokrotnie ten obiekt nie może pełnić pierwotnej funkcji. Nadanie mu nowej roli przywraca go do życia, dzięki czemu może być użytkowany przez społeczeństwo. Oczywiście ta nowa funkcja musi być uzgodniona z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Taka adaptacja służy temu, żeby ten obiekt zachować - powiedział agencji Newseria Jacek Rulewicz, prezes zarządu głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków.

Przedstawiciele środowiska konserwatorskiego zwracają uwagę, że ochrona zabytków nie może opierać się wyłącznie na środkach publicznych.

- Dialog między biznesem a konserwatorami jest niezwykle ważny. Zabytki nie mogą istnieć bez środków finansowych zapewniających im ochronę. Nie zapewni jej w pełni państwo, lecz dobrze prowadzone zarządzanie obiektem przez odpowiedzialnego inwestora, który działa z poszanowaniem dziedzictwa i we współpracy z urzędem konserwatorskim - podkreśliła w rozmowie z Newserią Żaneta Gwardzińska-Chowaniec, sekretarz generalna zarządu głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków.

Efektem takiego podejścia jest podpisane porozumienie pomiędzy McDonald's Polska a Stowarzyszeniem Konserwatorów Zabytków. Jego celem jest wypracowanie dobrych praktyk dotyczących adaptacji historycznych obiektów do nowych funkcji użytkowych oraz wymiana doświadczeń pomiędzy inwestorami i środowiskiem konserwatorskim.

- Wierzymy, że funkcja komercyjna może iść w parze z dbałością o zabytek, z przywróceniem mu funkcji i życia oraz otwarciem na mieszkańców i gości miasta. W tym upatrujemy rolę dobrego inwestora. Wierzymy też, że współpraca ze Stowarzyszeniem Konserwatorów Zabytków pozwoli wypracować złoty standard realizacji nie tylko dla przyszłych restauracji McDonald's w zabytkowych budynkach, ale również dla całej branży - powiedziała agencji Newseria Anna Papka, dyrektorka ds. relacji korporacyjnych i wpływu w McDonald's Polska.

McDonald's prowadzi obecnie ponad 30 restauracji zlokalizowanych w historycznych obiektach. Wśród nich znajdują się m.in. zabytkowa kamienica Reussenhof we Wrocławiu, dawny budynek kolejowy przy ul. Radzymińskiej w Warszawie czy restauracja zlokalizowana w historycznym centrum Zamościa wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Każda z tych inwestycji była realizowana w ścisłej współpracy z konserwatorami zabytków.

- Współpraca z konserwatorem zabytków zaczyna się bardzo wcześnie, już na etapie przygotowywania wstępnych analiz projektu. To przede wszystkim dialog, podczas którego wspólnie szukamy rozwiązań pozwalających zachować historyczną tkankę budynku i jednocześnie dostosować go do nowej funkcji - wyjaśniła agencji Newseria Anna Rutkowska, senior development manager w McDonald's Polska.

Jak podkreśla Anna Papka, podstawowa zasada obowiązująca przy takich projektach pozostaje niezmienna.

- Naszą podstawową zasadą we współpracy z konserwatorami zabytków jest to, że to my dostosowujemy się do budynku zabytkowego, nie budynek do nas.

Eksperci wskazują, że współczesna rewitalizacja coraz częściej obejmuje również rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną zabytków. W historycznych obiektach pojawiają się instalacje fotowoltaiczne, systemy rekuperacji czy nowoczesne technologie grzewcze.

- Wprowadzamy np. fotowoltaikę, szyby i dachówki fotowoltaiczne w obiektach zabytkowych. Warunkiem jest jednak prowadzenie otwartego dialogu pomiędzy inwestorem a konserwatorem oraz gotowość do stosowania nowoczesnych technologii z poszanowaniem historycznej substancji budynku - powiedziała Żaneta Gwardzińska-Chowaniec.

Eksperci zgodnie podkreślają, że nawet najlepiej przeprowadzona rewitalizacja nie wystarczy, jeśli budynek pozostanie pusty.

- Zabytek, żeby mógł istnieć, potrzebuje żyć. Jeżeli opuścimy dany obiekt, on będzie niszczał. Możemy przeprowadzić konserwację i zamknąć budynek na klucz, ale wtedy traci on podwójnie – zanika pamięć o nim, a jednocześnie pogarsza się jego stan techniczny. Dlatego tak ważne jest, aby budynki historyczne nadal pełniły funkcje społeczne i były użytkowane - podsumowała w rozmowie z Newserią Żaneta Gwardzińska-Chowaniec.