66 mln euro - tyle otrzyma Polska z opiewającego na 540 mln euro pakietu wsparcia UE dla rolników w związku z wysokimi cenami nawozów. Będzie to druga najwyższa pula dotacji wśród państw członkowskich. Najwięcej, bo 107 mln euro, dostanie Francja. Pakiet wsparcia ma związek z wojną na Bliskim Wschodzie.

Zdj. poglądowe /Shutterstock

Niemcy, które będą trzecim największym beneficjentem tego pakietu, otrzymają 60 mln euro. Hiszpania dostanie 50 mln euro, a Włochy - 45 mln euro. Wsparcie otrzymają wszystkie państwa członkowskie.

17 czerwca Komisja Europejska ogłosiła pakiet wsparcia finansowego o wartości 540 mln euro dla rolników, którzy zmagają się z trudnościami z powodu rosnących cen nawozów. Nie podała wówczas wysokości dotacji dla poszczególnych krajów.

Propozycja podziału puli między państwa członkowskie, do której dotarła Polska Agencja Prasowa, ma zostać zatwierdzona przez państwa członkowskie 17 lipca.

KE poinformowała, że przy podziale środków wzięła pod uwagę system płatności bezpośrednich dla rolników uwzględniający obszary rolne. By uwzględnić wzrost kosztów środków produkcji dla rolników, ujęła w kalkulacjach także średnie wydatki państw na nawozy i energię.

Jak powiedział komisarz rolnictwa Christophe Hansen, ustanowienie pakietu wsparcia dla rolników ma związek z wojną na Bliskim Wschodzie, która przerwała nie tylko dostawy energii, ale także nawozów. Ich ceny wzrosły o 70 proc. od 2024 roku. 

Ma to ogromne znaczenie, zwłaszcza dla rolników produkujących zboża lub inne rośliny uprawne, dla których koszty nawożenia stanowią około jednej trzeciej wszystkich nakładów. Wzrost (ich) cen o 70 proc. sprawia, że produkcja staje się nieopłacalna - podkreślił komisarz.

Według Hansena zaproponowany przez KE pakiet nawozowy może zostać uzupełniony przez same państwa członkowskie wsparciem do 200 proc., łącznie mowa jest więc o kwocie 1,6 mld euro.

Co jeszcze położyła na stole Komisja Europejska?

Poza dotacjami na sumę ponad 0,5 mld euro KE zaproponowała także zwiększenie tzw. rezerwy rolnej o dodatkowe 300 mln euro z budżetu UE na 2026 r., ponad pozostałe dostępne środki.

Komisja wyszła również z propozycją zmian w unijnym prawie, które mają umożliwić bardziej elastyczne wspieranie rolników z unijnego budżetu w ramach wspólnej polityki rolnej w sytuacjach kryzysowych. Zmiany te obejmują m.in. możliwość wcześniejszego zrealizowania płatności bezpośrednich oraz elastyczność w budżetach na płatności bezpośrednie na 2027 rok.

KE zaproponowała też tzw. nowy instrument płynnościowy w ramach rozwoju obszarów wiejskich na wsparcie kryzysowe. Ma on być współfinansowany do 65 proc. z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Państwa członkowskie będą mogły uzupełnić go finansowaniem krajowym do 200 proc. Wsparcie ma być wypłacane w formie ryczałtu na hektar.

Kiedy zmiany mogą wejść w życie?

Wprowadzenie zmian w prawie unijnym zajmie jednak nieco dłużej, bo uchwalić je będzie musiał Parlament Europejski, a także państwa członkowskie w Radzie UE.

Około 30 proc. zapotrzebowania UE na nawozy azotowe jest pokrywane z importu. Ich produkcja to bardzo energochłonny proces, który w dużej mierze opiera się na imporcie gazu ziemnego, wykorzystywanego zarówno jako surowiec, jak i źródło energii.

Ponadto 70 proc. zapotrzebowania UE na nawozy fosforowe pokrywa import fosforytów. Większość światowych zasobów tych surowców znajduje się w kilku krajach poza UE, zwłaszcza w Maroku. To sprawia, że Unia jest w dużym stopniu uzależniona od dostaw z zagranicy.

UE jest mniej zależna od importu potasu — z importu pokrywa około 40 proc. swojego zapotrzebowania. Znaczna część wydobycia prowadzona jest w Unii, a szczególnie w Niemczech i Hiszpanii.