Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, ABD ile İran arasında varılan geçici barış anlaşmasının, Birleşmiş Milletler nükleer denetçilerine İran'daki tesislere erişim hakkı tanıdığını söyledi.

Grossi'nin açıklaması, Tahran yönetiminin, Washington ile nihai bir anlaşmaya varılıncaya ve yaptırımlar kaldırılıncaya kadar bazı kritik nükleer tesislerin denetçilere kapalı kalacağını belirtmesinin ardından geldi.

ABD ile İran geçen hafta, İran'ın nükleer programı da dahil olmak üzere taraflar arasındaki en zorlu anlaşmazlıkların çözümü amacıyla 60 günlük müzakere sürecinin önünü açan bir mutabakat zaptı imzalamıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, çarşamba günü yaptığı açıklamada, UAEA denetçilerine yeniden erişim izni verilmesine yönelik herhangi bir plan bulunmadığını söylemişti.

GROSSİ: DENETİMLER MUTLAKA YAPILMALI

Ancak Japonya'da düzenlediği basın toplantısında konuşan UAEA Başkanı Rafael Grossi, denetimlerin mutlaka yapılması gerektiğini vurguladı.

"Bir anlaşma var ve bu anlaşmaya uyulabilmesi için UAEA'nın erişim sağlaması ve denetim yapması gerekiyor." diyen Grossi, "Kısa süre içinde İran'da olmayı umuyoruz." ifadelerini kullandı.

İLK HEDEF NÜKLEER MATERYALLERİN KONTROLÜ

Grossi, Birleşmiş Milletler denetçilerinin teknik konuları görüşmek üzere İranlı yetkililerle ilk temaslarını da gerçekleştirdiğini açıkladı.

İran'a yapılacak ilk ziyaretin temel amacının, daha önce denetlenen nükleer malzemeler üzerindeki UAEA mühürlerinin bozulup bozulmadığını ve herhangi bir nükleer malzemenin kaybolup kaybolmadığını kontrol etmek olacağını belirtti.

"İyi niyet açıklamaları tek başına yeterli değil. Çok güçlü bir doğrulama sistemine sahip olmamız gerekiyor." diyen Grossi, kapsamlı denetim mekanizmasının önemine dikkat çekti.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM BELİRSİZLİĞİ SÜRÜYOR

Öte yandan İran, ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılar sonrasında zenginleştirilmiş uranyumunun ne kadarının korunduğu ya da bu malzemenin nerede bulunduğu konusunda UAEA'ya herhangi bir bilgi vermedi.

UAEA'nın tahminlerine göre İran'ın, çatışmalar başlamadan önce yüzde 60 saflığa kadar zenginleştirilmiş yaklaşık 440,9 kilogram uranyuma sahip olduğu değerlendiriliyor.

Ajansa göre bu miktar, daha yüksek seviyede zenginleştirilmesi halinde yaklaşık 10 nükleer silah üretmeye yetecek düzeyde bulunuyor.

ABD ile İran arasında geçen hafta varılan ateşkes anlaşmasının ardından, Güney Kore tarafından işletilen 8 gemi daha Hürmüz Boğazı'nı güvenli şekilde geçti. Böylece stratejik su yolunda bulunan Güney Kore bağlantılı gemi sayısı 5'e düştü.

Yonhap haber ajansının, Güney Kore Okyanuslar ve Balıkçılık Bakanlığına dayandırdığı habere göre, boğazdan ayrılan son gemilerle birlikte Hürmüz Boğazı'nda kalan Güney Kore bağlantılı gemi sayısı önemli ölçüde azaldı.

Bakanlık, gemilerin Hürmüz Boğazı'nı sorunsuz şekilde geçerek normal faaliyetlerini sürdürdüğünü açıkladı. Gemilerde, Güney Kore'ye gitmekte olan bir gemi de dahil olmak üzere toplam 37 Güney Koreli denizcinin bulunduğu belirtildi.

Son ayrılışların ardından Basra Körfezi bölgesinde görev yapan Güney Koreli denizci sayısının 47 olduğu, bunlardan 30'unun yabancı bayraklı gemilerde görev yaptığı ifade edildi.