De ontwikkelingen van technologie zijn razend snel gegaan en om kunstmatige intelligentie kun je tegenwoordig bijna niet meer heen. Ook filosofen discussieren en beschrijven wat die effecten op de mensheid zijn. Zo bescheef de Duits-joodse filosoof Günther Anders (1902 – 1992) halverwege de twintigste eeuw al hoe de mens, vergeleken met de machine, maar een achterhaald wezen is en zich daarvoor schaamt. Diep vanbinnen zou hij het liefst een machine zijn, niet geboren, maar gemaakt zijn. Hij noemde dit gevoel ‘Prometheïsche schaamte’: de schaamte die je voelt wanneer je wordt geconfronteerd met de ‘beschamend hoge kwaliteit’ van door de mens gemaakte dingen.

In deze SGL lezing zal journalist en schrijver Tom Grosfeld verder verkennen wat de filosofie van Anders juist in deze AI-tijden zo actueel en urgent maken, maar ook wat er van de mens over blijft wanneer zijn schaamte alleen maar verder toeneemt. Die gevoelens van schaamte zijn namelijk alleen maar versterkt in de 21ste eeuw, denk aan de komst van het internet, de smartphone, de zelfrijdende auto en de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Deze gevoelens zullen niet afnemen maar in tegendeel nog verder versterken, want we zitten vast in een vicieuze cirkel: hoe beter machines worden, hoe minder bekwaam mensen hoeven zijn. De mens zal aftakelen, steeds kleiner worden ten opzichte van de machine die grenzeloos lijkt in zijn mogelijkheden.

Over Tom Grosfeld
Tom Grosfeld is journalist en schrijver voor onder andere de Groene Amsterdammer, Vrij Nederland en kranten als Trouw en De Volkskrant over de invloed van technologie op onze manier van denken en leven.