Nowa skala PIT ma „lepiej dopasować się do rosnących wynagrodzeń”. W praktyce dopasowuje się przede wszystkim do wynagrodzeń, o których większość podatników może sobie tylko poczytać w internecie.

Rząd ogłosił nową skalę podatku dochodowego — z hasztagiem tak entuzjastycznym, że aż chce się sprawdzić stan konta. „Nowa skala PIT będzie lepiej dopasowana do rosnących wynagrodzeń” — brzmi komunikat Kancelarii Premiera.

Następnie pojawia się seria liczb, które dla zdecydowanej większości Polaków są równie realne, co ceny na Wall Street.

Konstrukcja jest prosta, niemal elegancka w swojej selektywności. Do 130 tys. PLN rocznego dochodu — stawka zostaje bez zmian, 12 proc. Między 130 a 150 tys. PLN pojawia się nowy, pośredni próg: 24 proc. Dopiero powyżej 150 tys. PLN zaczyna obowiązywać stawka 32 proc., która wcześniej startowała dużo, dużo wcześniej.

No to do rzeczy: kto zarabia mniej niż 130 tys. PLN rocznie? Zdecydowana większość polskich podatników. Przeciętne wynagrodzenie wciąż mieści się poniżej tego progu. Dlatego taka osoba może hasztag #WięcejWPortfelu potraktować czysto dekoracyjnie. W jej portfelu nie zmieni się nic. Dosłownie nic. Stawka ta sama co wczoraj, ten sam PIT, ten sam przelew.

Beneficjentami zmiany są ci, którzy już dziś zarabiają powyżej 130 tys. PLN rocznie, czyli ok. 10 proc. podatników. To wąska grupa dobrze opłacanych specjalistów, kadra menedżerska i osoby, których roczne zarobki przeciętny Kowalski może sobie tylko wyobrazić.

To dla nich rządowa hojność jest wyjątkowo namacalna. Zamiast płacić 32 proc. od dawna znajomego progu, będą cieszyć się nowym, przyjaznym pasmem 24 proc. aż do 150 tys. PLN.

Reforma ma więc pewien urok matematycznej precyzji — działa dokładnie tam, gdzie mieszka mniejszość, i dokładnie omija tam, gdzie mieszka większość.

Warto docenić samą narrację. Hasztag #WięcejWPortfelu sugeruje uniwersalną hojność, coś w rodzaju bonusu dla każdego Kowalskiego przed jesienią. Rzeczywistość jest bardziej wybiórcza — to raczej #WięcejWPortfelu, ale #TylkoDlaNiektórych. Tyle że taki hasztag gorzej się skanduje.

Nie znaczy to, że zmiana jest pozbawiona logiki ekonomicznej — dostosowywanie progów podatkowych do inflacji i wzrostu wynagrodzeń to standardowa praktyka, nie żadna afera.

Jednak problem leży raczej w opakowaniu. Komunikat sugerujący powszechną ulgę, podczas gdy realnie korzysta z niej wąska grupa najlepiej zarabiających, to klasyczny przykład polityki fiskalnej pisanej językiem marketingu.

Dla reszty kraju, wciąż zarabiającej w granicach starego, dobrze znanego 12-procentowego progu, jedyną zauważalną zmianą pozostaje nowy hasztag do przewinięcia na feedzie.

Ale może kiedyś prawdziwe „więcej w portfelu”jednak się pojawi. Stanie się tak, gdy próg 130 tys. PLN przestanie brzmieć jak abstrakcyjna liczba z komunikatu prasowego, a zacznie przypominać realne zarobki realnych ludzi.

BA/S