• Premier Donald Tusk we wtorek ogłosił powołanie Rady Przyszłości, która przy Prezesie Rady Ministrów ma wypracowywać rekomendacje wspierające dalszy rozwój Polski.

• Ekspert, z którym rozmawiamy, obawia się jednak, że nowe ciało doradcze nie będzie miało realnego wpływu na kierunek prowadzenia polityki gospodarczej czy naukowej kraju.

• Komentatorzy są zgodni, że bolączką polskiej nauki pozostają zarówno system dystrybucji środków, jak i ich niedobór.

We wtorek szef rządu Donald Tusk powołał osiemnastoosobową Radę Przyszłości, która ma opracować rozwiązania przyspieszające rozwój polskiej gospodarki. Na czele Rady stanął minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Przedstawiając koncepcję powołania tego ciała doradczego, premier Tusk mówił, że znajdą się w nim osoby "które wiedzą (...), jak projektować przyszłość, żeby Polska była liderem w wielu dziedzinach".

Powołana Rada Przyszłości ma pełnić funkcję strategicznego zaplecza eksperckiego dla premiera w obszarach innowacyjności, nowoczesnej gospodarki oraz współpracy nauki z biznesem i administracją publiczną.

Cytowany przez PAP członek Rady Piotr Sankowski, informatyk z Uniwersytetu Warszawskiego i dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS, mówi, że jej celem jest wypracowanie rozwiązań, które jednocześnie będą sprzyjały rozwojowi biznesu i pozwolą zachować własność przemysłową w Polsce.

Rola Rady Przyszłości - jak wskazuje Krzysztof Pyrć, prezes Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej i naukowiec Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ - ma polegać na wspieraniu decydentów w podejmowaniu kluczowych decyzji i przekładaniu strategii na konkretne działania.

Mniej optymistycznie do projektu podchodzą z kolei niektórzy eksperci. Roch Zygmunt z Klubu Jagiellońskiego ocenia w rozmowie z WNP, że jest to jedynie ruch fasadowy, a samo ciało nie będzie miało realnego wpływu na kierunek prowadzenia polityki gospodarczej czy naukowej rządu.

- To firmowy numer premiera Tuska, by powołać fasadową radę i przykryć nią, choćby na chwilę, realne problemy, z jakimi zmaga się państwo. Premier lubi reagować na kryzysy - czy to wewnętrzne czy zewnętrzne - ogłaszając nowe wielkie projekty czy koncepcje, z których jednak potem niewiele wynika - ocenia Zygmunt.

- Zwołuje głośne konferencje, używa mocnych haseł, ale potem cały projekt trafia w odstawkę. Czy ktoś dziś pamięta o doktrynie piastowskiej, którą premier ogłaszał rok temu w Gnieźnie? Obawiam się, że z Radą Przyszłości będzie podobnie i za miesiąc nikt o niej nie będzie pamiętał - dodaje.

O wyzwaniach, jakie czekają polską gospodarkę, w tym polską naukę i sektor B&R, piszemy szerzej w nowym raporcie redakcji WNP Economic Trends: „Polska 2026+. Nasz głos w grze o nowy porządek”.

Zygmunt podkreśla przy tym, że pozytywnie ocenia dobór osób powołanych do Rady Przyszłości.

- To fachowcy, specjaliści w swoich dziedzinach. Obawiam się jednak, że ich lobbing - w pozytywnym słowa znaczeniu - na rzecz polskiej nauki, technologii i gospodarki, może być mało skuteczny. Po tym, gdy ocieplą wizerunek premiera, szef rządu nie ma interesu w uwzględnianiu ich postulatów - ocenia.

Rada Przyszłości skupia osoby działające na styku nauki, zaawansowanych technologii, biznesu i finansów, które mają doświadczenie zarówno w tworzeniu innowacji, jak i w ich komercjalizacji na rynkach międzynarodowych. To środowisko złożone z przedstawicieli nowych technologii, biotechnologii, sektora kosmicznego, sztucznej inteligencji, data science oraz cyberbezpieczeństwa, a także liderów firm rozwijających globalne produkty i usługi.

Cytowany przez PAP członek Rady Przyszłości Grzegorz Brona, prezes Creotech Instruments, wskazuje na potrzebę przedefiniowania systemu dofinansowywania sektora B&R w Polsce. Ten aspekt przedstawił jako priorytet swoich działań doradczych.

- Moją osobistą rekomendacją będzie to, aby system grantowy w Polsce wspierał poszczególne, strategiczne branże. W tej chwili jest on zbyt rozproszony, "rozsypuje" pieniądze na prawo i lewo, licząc, że z tych ziaren coś wyrośnie - wskazywał Brona. 

Również Zygmunt z Klubu Jagiellońskiego podkreśla, że przekonanie rządu do zwiększenia wydatków na polską naukę powinno być priorytetem Rady Przyszłości.

- Życzę członkom Rady, by udało się im przekonać premiera i ministra finansów, do znacznego podniesienia nakładów finansowych na naukę. Premier zapowiadał już wcześniej, że w "Roku Przełomu" wydatki wzrosną, ale wróciliśmy do miejsca, w którym Instytut Fizyki PAN oferuje specjalistom pracę za pensję minimalną - mówi Zygmunt.

Chodzi o ofertę pracy, jaką opublikował Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk, w której wskazano, że kandydat - fizyk, badacz nanostruktur zaawansowanymi metodami TEM - może liczyć na miesięczne wynagrodzenie w wysokości 4.806 zł brutto.

Minister Andrzej Domański, podczas inauguracji Rady, zapowiadał, że w ramach pracy grupy "już wkrótce" przedstawione zostaną rozwiązania i narzędzia, dzięki którym polska gospodarka będzie rozwijała się jeszcze szybciej.

- Pierwszym z kluczowych tematów będzie suwerenność technologiczna. Musimy uczynić naszą gospodarkę odporną na zewnętrzne zagrożenia - powiedział minister.