• - Biznes ma wobec uczelni duże oczekiwania. My też mamy swoje oczekiwania wobec biznesu - mówiła rektorka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu prof. Barbara Jankowska.
• Zdaniem dr. hab. Piotra Wachowiaka, prof. SGH, rektora Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, by uczelnie były motorem napędowym polskiej gospodarki, konieczna jest współpraca nauki, biznesu, państwa i samorządów.
• Z kolei rektor Politechniki Śląskiej prof. Marek Pawełczyk podkreślał, że kształcenie powinno być powiązane z rzeczywistością i rynkiem pracy.
• O współpracy uczelni wyższych z przedsiębiorcami rozmawiali rektorzy sześciu uczelni podczas debaty "Nauka dla gospodarki", która odbyła się w trakcie Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC) w Katowicach.

Zdaniem dr. hab. Piotra Wachowiaka, prof. SGH, rektora Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, polska nauka osiągnęła stan pełnej gotowości, jeśli chodzi o pełnienie roli motoru rozwojowego dla gospodarki i społeczeństwa.

- Teraz wystarczy mały bodziec, żeby wszystko potoczyło się zgodnie z planem. My, jako polskie uczelnie, nie możemy mieć kompleksów na tle nauki europejskiej czy światowej - podkreślał rektor SGH.

Zaznaczał przy tym, że jednak czymś innym jest gotowość, a czym innym jest podejmowanie działania. 

- Powiem tak: samolot z jednym silnikiem będzie miał trudności, żeby wystartować. Jeden motor nie wystarczy, tych motorów musi być kilka. Pierwszym są uczelnie, drugim biznes, a trzecim agendy rządowe i agendy samorządowe. Te trzy motory muszą stworzyć jeden spójny system. Tylko dzięki niemu polska gospodarka może się stać gospodarką konkurencyjną - wskazywał rektor SGH.

Przytoczył też dane z przygotowanego z inicjatywy Konferencji Rektorów Uczelni Ekonomicznych raportu „Nauka i szkolnictwo wyższe a PKB”, mówiące o tym, że jedna złotówka zainwestowana w naukę daje zwrot w PKB w wysokości od 8 do 13 zł. To jasny dowód, że inwestowanie w naukę jest bardzo opłacalne.

Podkreślił też, że jeśli nauka ma pełnić funkcję motoru rozwojowego, to w niedługiej perspektywie czasowej konieczne będzie podniesienie wydatków na naukę i badania do ok. 3 proc. PKB.

Zdaniem rektora Politechniki Śląskiej prof. Marka Pawełczyka współpraca nauki i biznesu trwa już od wielu lat. Przykładem jest m.in. wiele wynalazków, które dziś ułatwiają i wzbogacają nasze życie. 

- Relacja nauka z biznesem jest absolutnie nieodzowna dla dalszego rozwoju postępu technicznego - podkreślił rektor Politechniki Śląskiej. Jednocześnie zaznaczył, że kształcenie powinno być powiązane z rzeczywistością i rynkiem pracy. Jeśli więc chcemy mieć w dzisiejszych czasach odpowiednią liczbę ambitnych, kreatywnych, zdolnych studentów, to uczelnie muszą im zaoferować właśnie taką perspektywę.

- Jeśli ten obraz będzie klarowny od samego początku do końca, to także zainteresowanie uczelniami będzie rosło. A to przełoży się na to, że na uczelniach będą odpowiednie zasoby, także kadrowe - podkreślił prof. Marek Pawełczyk.

W jego ocenie wielu naukowców nie odnajduje się jednak w świecie biznesu. Są to ludzie, którzy potrafią świetnie prowadzić badania naukowe, opracowywać dane laboratoryjne, wyciągać wnioski, ale nie potrafią nawiązywać relacji z biznesem. Brak komercjalizacji badań, często doprowadza do porzucania dalszej pracy nad projektem.

Jego zdaniem bieżąca ocena uczelni i pracowników nie sprzyja sięganiu po nauki stosowane. Jak mówił, na uczelniach ceni się osiągnięcia publikacyjne, pewne wymiany myśli, dyskusje, natomiast nie docenia się tego kolejnego kroku, jakim jest rozwój, a więc coś, co następuje po badaniach. Dlatego - jak podkreślił - potrzebne jest wsparcie państwa, które jest niezbędne, by wyniki badań naukowych przekładały się na wdrożenia w biznesie.

Wątek współpracy nauki i biznesu podjęła również rektorka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu prof. Barbara Jankowska.

- Biznes ma wobec nas duże oczekiwania. My też mamy swoje oczekiwania wobec biznesu. Ale fakt, że mamy je wobec siebie, jest szansą na bycie jeszcze bardziej atrakcyjnym uczestnikiem tego, co się dzieje w gospodarce i w społeczeństwie - mówiła rektorka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Jak zaznaczyła, dzięki temu uczelnie mają szansę sprawić, że dydaktyka będzie bardziej atrakcyjna i bardziej użyteczna.

Podkreśliła też, że przedsiębiorstwa są otwarte na współpracę z uczelniami, natomiast cały czas potrzebna jest otwartość ze strony uczelni związana z pracą nad programami kształcenia. Cały czas trzeba pracować nad dopasowaniem programów do potrzeb biznesu. Zaznaczyła, że uczelnie w tym kontekście czekają na konkretne podpowiedzi, co i jak zmienić. Wskazywała też na potrzebę usprawnienia kanałów komunikacji, aby przedstawiciele biznesu nie mieli problemu z dotarciem do odpowiednich osób na uczelni.

Wskazała też, że choć obydwie strony chcą współpracować, to jednocześnie są świadome ryzyka, jakie się z tym wiąże. Chodzi o finanse. Z jednej strony przedsiębiorstwa chciałyby, aby uczelnie pozyskiwały granty na konkretne badania, z drugiej uczelnie chcą, by przedsiębiorstwa wspierały je finansowo. Mimo wszystko właśnie współpraca na płaszczyźnie badań i rozwoju jest dobrym prognostykiem na przyszłość.

Odnosząc się z kolei do transferu technologii i komercjalizacji, prof. Jankowska zwróciła uwagę, że biznes oczekuje, iż uczelnie będą to czynić sprawnie, a uczelnie - że będzie otwartość biznesu na wypracowane przez nie rozwiązania. Z tym wiąże się też wzajemne zaufanie, np. do kwestii podziału praw do wytworzonej własności intelektualnej. Podkreślała też konieczność usprawnienia kanałów komunikacji, aby przedstawiciele biznesu nie mieli problemu z dotarciem do odpowiednich osób na uczelni.

Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, dr. hab. prof. UEK Bernard Ziębicki zwrócił uwagę, że uczelnie często nie są doceniane jako rzeczywisty kreator rozwoju gospodarczego.

- Odwołam się do przykładu Krakowa, miasta, które reprezentuję. W Krakowie na 500 000 mieszkańców w wieku produkcyjnym, ponad 100 000 pracuje w centrach biznesowych. To, że Kraków jest miastem, gdzie jest najwięcej tego typu jednostek biznesowych, nie jest przypadkiem. To wynik tego, że Kraków ma największy potencjał absolwentów uczelni wyższych, którzy mogą właśnie podejmować taką pracę specjalistyczną na rzecz największych korporacji międzynarodowych. Bez tych absolwentów, bez naszego wkładu, biznes do Krakowa by nie przyszedł - wskazał rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Jego zdaniem uczelnie powinny same być aktywne, wyjść do biznesu i pokazać swój potencjał, jasno określając, co mogą mu zaoferować w zakresie kształcenia czy badań. Podkreślił, że relacje na linii biznes-nauka powinny być partnerskie.

Jednocześnie zaznaczył, że uczelnie poprzez ograniczenia ustawowe nie zawsze mogą być elastyczne. Przez to na efekty zmian trzeba czekać nieraz kilka lat. Co więcej, uczelnie mają też struktury i kulturę organizacyjną, które nie do końca przystają do modeli funkcjonowania w biznesie, ale to da się sprawniej zmienić. Rektor UEK podkreślił też, że ma nadzieję, że nowela ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce pozwoli na prowadzenie bardziej elastycznej współpracy z biznesem.

Prof. Bogusława Drelich-Skulska, prorektorka ds. współpracy międzynarodowej Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, zapytana z kolei o to, jak mierzyć efektywność współpracy między biznesem a nauką, przyznała, że nie jest to prosta sprawa.

- W ekonomii pomiar jest dużym problemem. Z jednej strony mamy kolegów "ścisłowców", którzy twierdzą, że tworzone modele są jeden od drugiego doskonalsze. Natomiast ci, którzy reprezentują nauki społeczne, twierdzą, że nie da się wszystkiego zmierzyć, bo każda miara jest niedoskonała, a liczba czynników, które warunkują, jest praktycznie nieskończona. Niemniej współpraca nauki z biznesem to jest konkret. Jeżeli oferujemy konkret, zapraszamy biznes do siebie, wtedy łatwiej się nam pracuje - podkreślała prof. Bogusława Drelich-Skulska.

Zaznaczyła jednak, że są elementy, które pozwalają wskazać konkretne efekty.

- Zapraszamy biznes do rad programowych czy też do konsultacji sylabusów. Na pewno ciekawą propozycją, którą możemy na bazie doświadczenia naszej uczelni pokazać, jest mentoring dla studentów. Nie chodzi o mentoring prowadzony przez naukowców, tylko przez przedsiębiorców. Liczba takich mentoringów jest możliwa do pomiaru - podkreślała prof. Bogusława Drelich-Skulska.

Innym mierzalnym wskaźnikiem - o którym wspomniała prelegentka - jest liczba wystawców podczas organizowanych dwa razy do roku przez uczelnię targów pracy. Mówiła też o współpracy w obszarze zrównoważonego rozwoju. Przypomniała, że Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu utworzył Forum Zrównoważonego Rozwoju, gdzie przedsiębiorcy spotkają się z naukowcami kilka razy w roku i razem starają się rozwiązać konkretny problem. Mówiła też o współpracy w ramach realizowanej strategii rozwoju uczelni, która zakłada osiągnięcie konkretnych wytycznych. 

Zobacz retransmisję z panelu "Nauka dla gospodarki":