• Pierwszy kwartał tego roku przyniósł tąpnięcie w wynikach finansowych Lubelskiego Węgla Bogdanka.
• Problemów spółki jest sporo - począwszy od rozciągniętego na lata procesu starania się o przedłużenie koncesji, po krajowe ukształtowanie rynku węgla kamiennego, opartego w dużej mierze o pomoc publiczną.
• Strona społeczna lubelskiej kopalni ma także zasadnicze pytania co do stylu zarządzania spółką przez jej największego udziałowca - Eneę.
• O przyszłości sektora wydobywczego, surowcowego i przemysłowego dyskutować będziemy podczas Future Mining Forum & Expo, które odbędzie się 9-11 września w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.

W pierwszym kwartale 2026 roku LW Bogdanka odnotowała 22,1 mln zł skonsolidowanej straty netto. To diametralna zmiana wobec wyniku sprzed roku, w którym zanotowano 283,9 mln zł zysku netto. Skonsolidowane przychody ze sprzedaży w wysokości 702,6 mln zł, czyli 19,1 proc. mniej niż rok wcześniej. Wynik EBITDA wyniósł 25,2 mln zł i był o 93,6 proc. niższy w ujęciu rocznym.

Sytuacją w najbardziej efektywnej polskiej kopalni węgla kamiennego przyjrzeli się członkowie sejmowej Komisji ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych wraz z uczestnikami jej niedawnego posiedzenia.

Jak się okazuje, niewiadome co do przyszłości Bogdanki leżą już u podstaw jej działalności.

Kopalnia posiada obecnie 4 koncesje wydobywcze:

• "Puchaczów V" ("Bogdanka") - główne pole, na którym prowadzona jest eksploatacja. Ma ważną koncesję na wydobcie do 31 grudnia 2031 r.
• "Stręczyn" K-3 - koncesja do 17 lipca 2046 r.
• "Ostrów" - koncesja do 2065 r.
• K-6 i K-7 - koncesja do 2046 r.

Spółka ma także jedną koncesję poszukiwawczo-rozpoznawczą "Dratów", obowiązującą do 2030 r.

Fundamentalne dla przyszłości węglowej spółki jest przedłużenie koncesji wydobywczej na głównym polu - do wnioskowanego 2049 r. Starania o to trwają jednak już około 15 lat.

Dla władz kopalni to strategiczna sprawa. O tym, czy będą musiały tworzyć plan likwidacji ruchu górniczego ze względu na brak koncesji, czy jednak tworzyć nowy na kolejne lata, muszą wiedzieć odpowiednio wcześniej - mówi się nawet o 2 latach wyprzedzenia. Zegar dla głównego złoża najefektywniejszej polskiej kopalni tyka więc coraz głośniej.

Jak podkreślił główny geolog kraju Krzysztof Galos, spółka jest w trakcie uzyskiwania decyzji środowiskowej. Jeżeli taką otrzyma, to koncesję powinna zostać przyznana już w ciągu 4-6 miesięcy. 

Uzyskanie decyzji środowiskowej dla brażny górniczej jest obecnie największym wyzwaniem. Decyzja Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ) może zapaść nawet w ciągu roku. Ale to, co się wydarzy po niej (ewentualne zaskarżenia - przyp. red.) to już wielki znak zapytania - stwierdził Galos.

Łącznie w ramach posiadanych koncesji LW Bogdanka posiada zasoby ma poziomie 2 mld 758 mln ton węgla kamiennego. W zeszłym roku górnicy wydobyli z niej 7,6 mln ton surowca - o 4,1 proc. mniej niż w 2024 r.

- Sytuacja Bogdanki jest stabilna. Spółka zaczęła rok z około 850 mln zł gotówki na koncie. Po pierwszym kwartale zanotowaliśmy stratę netto w wysokości 22 mln zł, a EBITDA na poziomie plus 25 mln zł. W tym czasie ponieśliśmy nakłady inwestycyjne w wysokości 200 mln zł. Musieliśmy około 170 mln zł pobrać z odłożonych środków - zreferował Artur Wasilewski, zastępca prezesa zarządu ds. Ekonomiczno - Finansowych w LW Bogdance.

Optymistą co do poprawy sytuacji na rynku węgla - i jednocześnie sytuacji kopalni Bogdanka - jest Grzegorz Wrona, wiceminister aktywów państwowych.

Obecne problemy finansowe wynikają z kilku istotnych faktów, które zachwiały rynkiem węgla. Po zrealizowaniu tych umów, które kształtują dzisiejszy rynek węgla, kolejne zawierane będą dla Bogdanki korzystne i spowodują, że spółka wróci na swoje tory - zapowiedział Wrona.

Jakie to istotne fakty zachwiały rynkiem węgla? Według Artura Wasilewskiego chodzi o spadek cen surowca.

- Cena węgla w ubiegłym roku spadła o około 30 proc., a w tym o kolejne około 20 proc. To głównie determinuje wyniki spółki. Jeśli porównujemy się do rynku ARA, to gdybyśmy chcieli kupić tam węgiel to zapłacilibyśmy ok. 17-18 zł za GJ netto. Dziś na rynku polskim indeks PSCMI1 to ok. 13 - 14 zł za GJ netto. Czyli nawet do 4 zł mniej - zreferował Wasilewski. - Gdyby cały rok 2026 wyglądał tak jak pierwszy kwartał, LW Bogdanka zarobiłaby 100 mln zł, a wydałaby 800 mln zł. I poduszka finansowa skurczyłaby się do krytycznie niskich poziomów - dodał.

Wspomniany indeks PSCMI1 (Polish Steam Coal Market Index 1) to kolejny bohater negatywny wyników LW Bogdanki. To średnia cena węgla energetycznego w naszym kraju. Z nim jednak problem jest głębszy, gdyż na jego poziom wpływają ceny całego sektora, czyli w głównej mierze kopalń ulokowanych na Śląsku i objętych tzw. systemem wsparcia w rozumieniu ustawy o funkcjonowaniu węgla kamiennego w Polsce. 

- Znacznie spółki dla regionu jest wielkie, szczególnie jako istotny pracodawca. Według umowy społecznej z 2021 r. Bogdanka będzie jednym z ostatnich zakładów kończących produkcję węgla kamiennego. Obecnie Bogdanka nie jest objęta systemem wsparcia, natomiast przepisy pozwalają na objęcie jej w przyszłości, z zachowanie zgodności z przepisami krajowymi i unijnymi - powiedział wiceminister energii Marian Zmarzły.

Nierówność w traktowaniu Bogdanki w porównaniu z kopalniami śląskimi przez państwo, to jeden z głównych problemów podnoszonych przez lubelską spółkę - zarówno z poziomu zarządu, jak i strony społecznej. Wspominał o tym w WNP chociażby Sławomir Krenczyk, prezes ds. rozwoju LW Bogdanka.

- Jeśli porównamy naszą efektywność do kopalń na Śląsku, to u nas średnia wydajność to około 1500 ton na pracownika rocznie, a tam około 500-600 ton. To pozwala nam konkurować z cenami światowymi - wskazał Artur Wasilewski.

Strona społeczna Bogdanki podkreśla, że obecna sytuacja na rynku węgla w Polsce jest daleka od sprawiedliwej - właśnie w kontekście średnich cen surowca w naszym kraju, wyrażanych od 2014 r. indeksem PSCMI1. 

Jesteśmy w spirali śmierci. Jeśli będziemy schodzić z ceną, to możemy dojść nawet do cen ujemnych - powiedział Mariusz Romańczuk, przewodniczący Komisji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność" w LW Bogdanka.

- Jeżeli ktoś kupuje węgiel przy pomocy publicznej, to powinien ją zwrócić. Wtedy nie mielibyśmy jako Bogdanka problemów ze sprzedażą naszego węgla. A tak - nie mamy szans konkurować - ostrzegł związkowiec.

Romańczuk podkreślił także, że na górnicze spółki ze Śląska przeznaczono w 2025 r. ponad 9 mld zł publicznych środków. Zaznaczył także, że nie można dotrzeć do informacji, jak ową kwotę dzielono między śląskie spółki.

Jeżeli patrzeć na wskaźnik PSCMI1, to nasz węgiel powinien jeździć po całej Europie, bo jest najtańszy. Jeżeli elektrownia Połaniec kupuje biomasę za średnią cenę 55 zł/GJ a my sprzedajmy węgiel za 14 zł/GJ, to niech się Polska dowie, skąd biorą się wysokie rachunki za prąd - stwierdził przewodniczący Związku Zawodowego Górników przy kopalni Bogdanka Jacek Świrszcz. 

Związkowcy zwracają także uwagę na brak transparentności w działalności Grupy Enea - swojego największego udziałowca i właściciela dwóch elektrowni, do których Bogdanka sprzedaje węgiel - Kozienice i Połaniec. Według nich ogłaszane przez energetyków bardzo dobre wyniki finansowe nijak nie przekładają się na pomoc znajdującej się w trudniejszej sytuacji Bogdance. Przykładem są np. przychody z rynku mocy, który gwarantuje funkcjonowanie energetyki węglowej w Polsce.

- Grupa kapitałowa Enea w pierwszym kwartale tego roku otrzymała 142 mln z rynku mocy. A my dostaliśmy "figę". Tak właśnie wspierana jest Bogdanka - wskazał Świrszcz.

Na posiedzeniu Komisji ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych ws. sytuacji w Bogdance zabrakło przedstawiciela Enei.

Tymczasem, według prognoz Biura Maklerskiego Banku Pekao, perspektywy popytu na węgiel kamienny ulegną znacznemu pogorszeniu w ciągu najbliższych 2-3 lat, co doprowadzi do zmniejszenia popytu i cen.

- Zbliżające się wprowadzenie nowych mocy offshore/CCGT na polski rynek energii elektrycznej skłania nas do podtrzymania rekomendacji sprzedaży (akcji - przyp. red.) LW Bogdanka i ustalenia ceny docelowej na 12 miesięcy na poziomie 18,92 zł, co daje 14-proc. potencjał spadku - przyznali analitycy w rekomendacji.

W związku z tym obniżyli prognozy na 2026 r. - o 1 proc. w przypadku przychodów i o 14 proc. dla EBITDA. Z kolei prognozy na 2027 r. zostały zredukowane o 4 proc. dla przychodów, 28 proc. dla EBITDA oraz 88 proc. dla zysku netto.

- Nasze prognozy na rok 2028 wzrosły o 1 proc. w przypadku przychodów, o 9 proc. w przypadku EBITDA, ale nadal skutkuje to ujemnym EBIT i stratą - podsumowali analitycy.