• Badanie UCE RESEARCH i fundacji Medigent: 46,7 proc. Polaków popiera wykorzystanie AI jako wsparcia dla lekarzy, a 30,6 proc. jest temu przeciwnych
• Autorzy wskazują, że akceptacja AI w medycynie rośnie, bo pacjenci widzą korzyści jak sprawniejsza diagnostyka i lepsza organizacja pracy placówek
• Aż 22,7 proc. respondentów jest niezdecydowanych: czy praktyczne przykłady i regulacje dotyczące danych medycznych zwiększą zaufanie do AI 

46,7 proc. Polaków popiera wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako wsparcia dla lekarzy. 30,6 proc. jest temu przeciwnych, a 22,7 proc. pozostaje niezdecydowanych.

Autorzy badania uważają, że blisko połowa społeczeństwa może widzieć już praktyczne korzyści wynikające z zastosowania AI, takie jak:

• sprawniejsza diagnostyka;
• usprawnienie organizacji pracy placówek medycznych, zwłaszcza w kontekście sytuacji systemu ochrony zdrowia.

Z kolei wciąż wysoka niepewność może oznaczać, że pacjenci oczekują większej liczby praktycznych przykładów potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo takich rozwiązań. 

Badanie platformy UCE RESEARCH i fundacji Medigent pokazuje, że 46,7proc. Polaków popiera wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako wsparcia dla lekarzy.

Według autorów badania, wynik ten pokazuje, że niemal połowa rodaków dostrzega potencjał sztucznej inteligencji jako narzędzia wspierającego pracę personelu medycznego. Może to być efektem tego, że w ostatnich latach społeczeństwo oswoiło się z możliwościami tej technologii i zmniejszyło dystans do niej.

– Polacy mogą widzieć praktyczne korzyści wynikające z zastosowania AI, takie jak sprawniejsza diagnostyka czy usprawnienie organizacji pracy placówek medycznych. Nie bez znaczenia pozostaje też sytuacja polskiego systemu ochrony zdrowia. Pacjenci mają świadomość problemów związanych z niedoborem personelu medycznego i długimi kolejkami do specjalistów – mówi dr n. med. Wojciech Francuzik, członek zarządu fundacji Medigent i współautor badania.

AI może być postrzegana jako rozwiązanie, które pozwoli lekarzom efektywniej wykorzystywać czas i skupić się na zadaniach wymagających wiedzy klinicznej oraz bezpośredniego kontaktu z pacjentem.

– Warto podkreślić, że pytanie do respondentów dotyczyło wsparcia lekarzy, a nie ich zastąpienia. To prawdopodobnie istotnie wpłynęło na poziom ich akceptacji – analizuje dr n. med. Wojciech Francuzik.

Z badania wynika również, że 30,6 proc. Polaków jest przeciwnych AI w medycynie. W opinii eksperta z fundacji Medigent, tego wyniku nie należy interpretować wyłącznie jako sprzeciwu wobec samej technologii.

Znaczna część respondentów może obawiać się sposobu jej wykorzystania w praktyce medycznej. W obszarze zdrowia pacjenci szczególnie oczekują wysokiego poziomu bezpieczeństwa, odpowiedzialności i indywidualnego podejścia.

– Istotnym czynnikiem mogą być też obawy przed ograniczeniem roli lekarza w procesie diagnostycznym i terapeutycznym. Pacjenci przywiązują dużą wagę do relacji z nim, możliwości zadawania pytań, uzyskania wyjaśnień czy indywidualnej oceny stanu zdrowia. Sztuczna inteligencja, nawet jeśli jest bardzo skuteczna analitycznie, nie zastępuje kompetencji interpersonalnych ani odpowiedzialności zawodowej lekarza. Dlatego wynik ten należy postrzegać bardziej jako wyraz ostrożności wobec zmian niż całkowite odrzucenie wykorzystania AI w ochronie zdrowia – dodaje ekspert.

Blisko jedna czwarta Polaków nie potrafi określić swojego stanowiska w tym temacie – 22,7 proc.

– To wskazuje na ograniczoną wiedzę dotyczącą rzeczywistych zastosowań sztucznej inteligencji w medycynie. Dla wielu osób AI pozostaje pojęciem kojarzonym z doniesieniami medialnymi lub popularnymi narzędziami internetowymi, a nie z konkretnymi rozwiązaniami wykorzystywanymi w diagnostyce, analizie obrazów medycznych czy wspomaganiu decyzji klinicznych – stwierdza dr n. med. Wojciech Francuzik.

Zdaniem analityków z UCE RESEARCH, wysoki odsetek odpowiedzi neutralnych może oznaczać, że społeczeństwo oczekuje większej liczby praktycznych przykładów potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo takich rozwiązań. Wraz z rosnącą obecnością AI w placówkach medycznych oraz zwiększaniem świadomości społecznej grupa osób niezdecydowanych może stopniowo się zmniejszać.

– Respondenci wydają się akceptować sytuację, w której sztuczna inteligencja analizuje dane medyczne, natomiast ostateczna decyzja pozostaje po stronie lekarza. Takie podejście jest zgodne z obecnym kierunkiem rozwoju medycyny, w którym AI pełni rolę narzędzia zwiększającego efektywność pracy specjalistów. Odpowiedzialność za diagnozę, wybór leczenia i kontakt z pacjentem nadal spoczywają na lekarzu – zaznacza dr n. med. Wojciech Francuzik.

Autorzy badania podkreślają, że AI oczywiście nie rozwiąże problemów systemowych, takich jak niedobór kadry medycznej czy ograniczone finansowanie ochrony zdrowia. Może natomiast stanowić jedno z narzędzi zwiększających efektywność wykorzystania dostępnych zasobów.

– Widać wyraźną zmianę nastawienia społecznego. Jeszcze kilka lat temu AI była postrzegana głównie jako technologia przyszłości. Natomiast obecnie coraz częściej funkcjonuje jako narzędzie wykorzystywane w codziennym życiu oraz w wielu sektorach gospodarki, w tym także w ochronie zdrowia. Wzrost zainteresowania AI, rozwój popularnych narzędzi opartych na tej technologii i coraz częstsze informacje o jej zastosowaniach w diagnostyce medycznej przyczyniły się do większej akceptacji społecznej. Nie oznacza to jednak pełnego zaufania – wyjaśnia dr n. med. Wojciech Francuzik.

W ocenie eksperta z fundacji Medigent, najbardziej interesującym wynikiem jest stosunkowo wysoki odsetek osób niezdecydowanych. Pokazuje on, że mimo dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji, społeczeństwo nadal znajduje się na etapie poznawania możliwości tej technologii w medycynie. Nie jest to już temat całkowicie nowy, jednak dla wielu pacjentów pozostaje mało konkretny i trudny do oceny.

– Jednocześnie odsetek osób popierających wykorzystanie AI przewyższa liczbę przeciwników. Jeżeli w najbliższych latach pacjenci będą obserwować realne korzyści wynikające z wdrażania sztucznej inteligencji, wzrośnie dla niej akceptacja. Największe znaczenie będzie miało wykazanie, że AI rzeczywiście poprawia jakość diagnostyki, skraca czas oczekiwania na świadczenia oraz zwiększa bezpieczeństwo procesu leczenia – zastrzega dr n. med. Wojciech Francuzik.

Jak podsumowuje ekspert, kluczowym warunkiem utrzymania zaufania będzie zachowanie roli lekarza jako osoby odpowiedzialnej za podejmowanie decyzji klinicznych. Równie ważne będą kwestie związane z bezpieczeństwem danych medycznych, przejrzystością działania algorytmów oraz odpowiednimi regulacjami prawnymi. Jeśli rozwój sztucznej inteligencji będzie przebiegał w sposób odpowiedzialny i skoncentrowany na wspieraniu pracy personelu medycznego, można oczekiwać systematycznego wzrostu społecznej akceptacji dla tego typu rozwiązań.

Badanie przeprowadzono metodą CAWI (Computer-Assisted Web Interview), polegającą na realizacji ankiet internetowych wspomaganych komputerowo.

Zostało zrealizowane przez platformę analityczno-badawczą UCE RESEARCH i fundację Medigent na ogólnopolskiej próbie 1017 dorosłych Polaków w wieku 18-80 lat. Respondentów dobrano w sposób kwotowo-losowy (tj. pod względem wieku, płci oraz regionu) z wykorzystaniem panelu badawczego, a udział w badaniu miał charakter anonimowy.