• Chiny planują wprowadzenie nowego potężnego pakietu subsydiów dla branży półprzewodników.
• Celem Pekinu cały czas pozostaje zniesienie zależności od zagranicznych dostawców.
• Chińskim uczonym udało się zbudować maszynę litograficzną pracującą w skrajnym ultrafiolecie.

Według źródeł Bloomberga chiński rząd planuje wdrożenie nowego planu subsydiów dla sektora półprzewodników. Program kosztowałby około 70 mld dolarów, przewyższając dotychczasowe wsparcie dla tej gałęzi przemysłu, np. państwowy fundusz inwestycyjny Big Fund, który w 2024 r. zebrał około 44 mld dolarów. Co więcej, taki pakiet przebiłby amerykańskie wydatki ustalone w ramach ustawy Chips Act z 2022 r., zgodnie z którą USA mają zainwestować 39 mld dolarów w rozwój własnych zdolności produkcji półprzewodników.

Nowy plan chińskiego rządu nie zakłada likwidacji wcześniej rozpoczętych programów pomocy publicznej. W związku z tym będzie on najprawdopodobniej uzupełnieniem systemu i dopomoże przedsiębiorcom na poziomie lokalnym, jakkolwiek wciąż nie są znane szczegóły - w tym to, jakie projekty będą uznane za priorytetowe i pierwsze otrzymają dofinansowanie.

Obecny plan subsydiów wydaje się mieć co najmniej dwa cele.

Pierwszy i nadrzędny cel, to osiągnięcie niezależności od Stanów Zjednoczonych. Jest to cel rozpisany na wiele lat, a został wyrażony m.in. w ostatnim, 15-stym planie pięcioletnim, którego motywem przewodnim jest transformacja chińskiej ekonomii w kierunku gospodarki opartej o innowacje. Plan zakłada wspieranie "wschodzących sektorów gospodarki", transformację tradycyjnych gałęzi przemysłu oraz, co najważniejsze, niezależność technologiczną kraju.

Jednak, aby to osiągnąć potrzeba czasu. Dodatkowo istnieje ryzyko poniesienia porażki w trakcie prób stworzenia technologii dorównujących zagranicznym rozwiązaniom.

Dlatego drugim celem nowych subsydiów jest zrekompensowanie potencjalnych strat klientów, jak i producentów. Jest to istotne, gdyż jeszcze niedawno chińscy przedsiębiorcy lobbowali za przywróceniem możliwości zakupu chipów amerykańskiej Nvidii. Sama firma zapowiedziała eksport swoich najnowszych chipów H200 do Chin w okolicach lutego lub marca 2026 r.

Jednocześnie chińskie władze odradzają zakup amerykańskiego sprzętu, chociaż żądania chińskich przedsiębiorców są uzasadnione. Mają oni ograniczony dostęp do maszyn potrzebnych do produkcji najbardziej zaawansowanych rozwiązań. Tak samo chipy rodzimej produkcji pozostają w tyle za rozwiązaniami firmy Nvdia.

Warto mieć na uwadze, że choć Chińskie zdolności produkcji chipów uważa się za ograniczone, to dość szybko skracają dystans do USA. W tym roku, bazując na wiedzy urodzonych w Państwie Środka, byłych pracowników ASML – firmy budującej maszyny litograficzne pracujące w skrajnym ultrafiolecie (EUV), zespół naukowców z jednego ze ściśle strzeżonych laboratoriów w Shenzhen zbudował podobne urządzenie. Obecnie przed chińskimi inżynierami faza, co najmniej kilkuletnich testów. Wyzwaniem będzie osiągnięcie, np. wysokiej efektywności układów optycznych, kluczowych przy produkcji półprzewodników.

Do tego dochodzi presja ze strony władz, by technologia była operacyjna do r. 2028. Chińskie źródła cytowane przez agencję Reutera wskazują na r. 2030 jako bardziej realny termin. 

Niemniej jednak ostatnie osiągnięcie, to przykład na to, jak Chiny potrafią wykorzystać zasoby ludzkie zachodniej konkurencji do nadrabiania swoich zaległości.

Innym przykładem z ostatniego miesiąca jest prezentacja przez prezesa firmy Moore Threads nowego modelu chipu, który może mieć liczne zastosowania, w tym przy rozwoju krajowych rozwiązań z zakresu sztucznej inteligencji (AI). Według firmy ich nowy produkt może mieć porównywalną wydajność do zaawansowanego chipu Nvidia H100.

Nawet jeśli te szacunki są zbyt optymistyczne, to na uwagę zasługuje fakt, że Moore Threads znajduje się na amerykańskiej liście podmiotów z zakazem handlu z amerykańskimi podmiotami w celu ochrony przed transferem technologii. Zgodnie z tym systemem, chińskie firmy nie mogły współpracować z tajwańskim TSMC. Fakt ten wskazuje na stopniowe zdobywanie przez Chiny niezależności w tej dziedzinie.

Rozwiązanie zaprezentowane Moore Threads daje szansę na rozwój możliwości Państwa Środka w dziedzinie sztucznej inteligencji. Na tym polu odnalazł się chiński gigant Huawei, który odgrywa na krajowym rynku ważną rolę, a który jeszcze kilka lat temu był celem ataków pierwszej administracji Trumpa i przez którą stracił swoją pozycję na rynku telekomunikacyjnym.

W tym samym czasie polityka amerykańska jest ukierunkowana na rozwój rodzimych technologii przy jednoczesnym odtrąceniu współpracy z sojusznikami na poziomie deklaratywnym.

Za przykład może posłużyć Tajwan. Donald Trump już w trakcie kampanii wyborczej podkreślał niesprawiedliwy układ między "zbuntowaną prowincją" a USA. Jego zdaniem tamtejszy przemysł półprzewodnikowy rozwinął się dzięki amerykańskiej pomocy, lecz w zamian tajwańskie firmy technologiczne nie były skłonni do inwestycji na terenie USA. To zaczyna się zmieniać. Tajwański gigant TSMC kończy właśnie budowę kolejnej fabryki półprzewodników w stanie Arizona.

Oczywiście, wypowiedzi Trumpa należy traktować z dużym dystansem, choćby dlatego, że w trakcie październikowej podróży do Azji, podpisał porozumienia z władzami Japonii i Korei dotyczące wzmocnienia współpracy w obszarach takich jak, półprzewodniki, sztuczna inteligencja, czy komputery kwantowe. Jednocześnie, według raportu Semiconductor Industry Association, Stany Zjednoczone do 2032 r. mają dwukrotnie zwiększyć swoje moce produkcyjne w porównaniu do średniej światowej, a przez to uzyskać większą niezależność.

Z drugiej strony, jeśli "rozbijemy" proces produkcyjny na czynniki pierwsze, USA wciąż w wielu dziedzinach pozostaną uzależnione od swoich sojuszników i tylko dostęp do potrzebnych produktów w konkurencyjnych cenach może pomóc ziścić amerykańskie plany  o rozwoju rodzimego przemysłu. W tym kontekście, jeśli Stany Zjednoczone chcą odwrócić trend w postaci koncentracji rozwoju branży półprzewodników w Azji Wschodniej, muszą paradoksalnie ściśle współpracować z państwami tego regionu.