• Polska Izba Przemysłu Chemicznego ocenia, że rewizja ETS nie zapewnia przemysłowi chemicznemu mechanizmów tańszej energii i realnej poprawy konkurencyjności.
• Komisja Europejska proponuje m.in. dodatkową pulę darmowych uprawnień oraz obowiązek przeznaczania 50 proc. przychodów z ETS na dekarbonizację przemysłu.
• Firmy ostrzegają, że katalog inwestycji uznawanych przez UE za dekarbonizacyjne bywa zbyt wąski, a elektryfikacja procesów w chemii często jest niewykonalna.

Debata dotyczyła przedstawionych w piątek przez Komisję Europejską propozycji zmian w systemie ETS. KE zaproponowała m.in. dodatkową pulę darmowych uprawnień dla przemysłu i obowiązek przeznaczania 50 proc. przychodów z ETS na dekarbonizację. KE chce utrzymać po 2030 r. instrumenty solidarnościowe skierowane do krajów o niższych dochodach, w tym Polski.

Prezes Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego Tomasz Zieliński zwrócił uwagę, że zaproponowana przez Komisję Europejską rewizja zawiera kilka postulatów branży - m.in. spowolnienie wycofywania uprawnień do emisji z rynku czy utworzenie banku dekarbonizacji przemysłu. Według niego w reformie zaproponowano zmiany, ale bez twardych narzędzi. - Nie dostrzegłem mechanizmów zapewnienia przemysłowi chemicznemu taniej energii. Nie widzę pomysłu, jak reforma ETS miałaby poprawić naszą konkurencyjność - powiedział Zieliński.

Z kolei Klaudia Kleps, dyrektorka Pionu Rzecznictwa i Legislacji w PIPC, wskazała, że propozycje Komisji są korzystne dla tych przedsiębiorstw przemysłowych, które już rozpoczęły inwestycje w dekarbonizację. - Musimy pamiętać, że KE nie schodzi z celu redukcji emisji. To jest próba pogodzenia polityki klimatycznej z konkurencyjnością - dodała Kleps.

Podobnego zdania jest Damian Fogel, dyrektor Biura Regulacji Międzynarodowych w Orlenie. - Nie dokonano zwrotu od polityki klimatycznej do polityki przemysłowej - wskazał Fogel.

Uczestnicy debaty pozytywnie ocenili postulat KE, aby 50 proc. przychodów z ETS przeznaczać na dekarbonizację. Jak jednak zwrócił uwagę Adam Gniazdowski, odpowiedzialny za relacje zewnętrzne i ESG w spółce Qemetica, inwestycje, których dokonuje przemysł, zwykle nie mieszczą się w katalogu działań, które UE uznaje za dekarbonizacyjne. Podkreślił też, że dla branży chemicznej problematyczny jest zwrot w stronę elektryfikacji, widoczny w polityce UE.

- Dla większości firm z branży chemicznej nie jest możliwe, by przestawić procesy na elektryczne - wyjaśnił Gniazdowski.

Piotr Mikusek, dyrektor Korporacyjnego Biura Regulacji w Grupie Azoty, zgłosił obawy co do tego, czy polskiemu przemysłowi uda się skorzystać z proponowanego przez KE banku dekarbonizacyjnego. - Obawiam się, że skończy się jak z bankiem wodorowym, z którego Polska nie wzięła jeszcze ani jednego euro, chociaż jest największym europejskim producentem wodoru - powiedział Mikusek.

Uczestnicy debaty podkreślali, że Polska powinna wynegocjować szczegóły systemu ETS po zmianach w taki sposób, aby krajowy przemysł na tych zmianach skorzystał. Wskazali, że kluczowe pozostają ceny energii dla odbiorców przemysłowych.