Polska zabiegała o to, by we wnioskach z unijnego szczytu, który w czwartek rozpocznie się w Brukseli, znalazło się wezwanie do szybkiej reformy w sprawie darmowych uprawnień ETS. Chodzi o zmianę sposobu, w jaki ustalana jest liczba takich pozwoleń, z których korzystają przemysły energochłonne, w tym ciepłownie i huty.

Zgodnie z obecnym prawem darmowe uprawnienia mają być systematycznie redukowane, co ma mobilizować przemysł do przechodzenia na mniej emisyjne rozwiązania.

Obecne przepisy powodują, że punktem odniesienia, na podstawie którego obliczana jest liczba pozwoleń, jest 10 proc. najmniej emisyjnych instalacji, co jest rozwiązaniem niekorzystnym dla Polski, wciąż zależnej od węgla. Dlatego Polska zabiegała o to, by przywódcy unijni odnieśli się do tej kwestii we wnioskach ze szczytu. Dokument ten jest przyjmowany jednomyślnie przez unijnych przywódców na posiedzeniu Rady Europejskiej i stanowi on dla pozostałych organów UE wytyczne dotyczące kierunków działania.

W projekcie wniosków zapisano: "Rada Europejska z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, aby do połowy lipca 2026 r. przedstawić konkretną propozycję dotyczącą przeglądu systemu ETS, zgodnie z pismem jej przewodniczącej z marca 2026 r., a jednocześnie przedstawić odrębny wniosek w celu uwzględnienia obaw wyrażonych przez niektóre sektory przemysłu dotyczących wskaźników ETS, przy jednoczesnym zachowaniu zasadniczej roli ETS w transformacji klimatycznej i energetycznej".

Oznacza to, że zmiany dotyczące sposobu obliczania darmowych uprawnień mają zostać zaproponowane nie w noweli dyrektywy o ETS, ale w osobnym projekcie. Ma to pozwolić na szybsze przeprocedowanie zmian i ich wejście w życie.

Dla Polski ważne jest też to, by zmiany były wprowadzone retroaktywnie, a więc z mocą wsteczną. Reforma wówczas objęłaby także nowe wskaźniki na lata 2026-2030, które KE zaproponowała w maju, a państwa członkowskie zatwierdziły w poniedziałek.