Nowelizacja ustawy planistycznej uwalnia gminy od kar za opóźnienia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Od 1 lipca 2026 r. wszystkie postępowania w sprawie takich sankcji zostaną umorzone.

• Terminy do naliczania kar za opóźnienia w wydawaniu WZ zostały wstrzymane, a od 1 lipca 2026 r. wszystkie postępowania w tej sprawie będą umorzone.
• Eksperci wskazują, że przepis odbiera właścicielom możliwość dochodzenia odpowiedzialności. Gminy będą mogły legalnie zawieszać postępowania lub odmawiać wydania WZ, nie ponosząc żadnych konsekwencji.
• Nowe przepisy odciążają samorządy, ale osłabiają pozycję inwestorów. 

Gminy nie zapłacą już kar za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy - donosi "Rzeczpospolita". Ostatnia nowelizacja ustawy planistycznej wstrzymała bieg terminów, a od 1 lipca 2026 r. wszystkie postępowania dotyczące nakładania kar zostaną umorzone. Przepis dodano dopiero na etapie prac komisji, co - jak wskazują eksperci - ma poważne skutki dla właścicieli działek.

Gminy uwolnione od ryzyka kar, właściciele bez możliwości egzekwowania odpowiedzialności

Dr Agnieszka Grabowska‑Toś podkreśla w rozmowie z "Rzeczpospolitą", że rozwiązanie działa retroaktywnie: właściciele nieruchomości tracą możliwość wyegzekwowania odpowiedzialności za przewlekłość postępowań, mimo że wcześniej istniały ku temu podstawy.

Jednocześnie gminy, zasypane wnioskami o wydanie WZ po reformie z 2023 r., zostały uwolnione od ryzyka płacenia kar, które i tak ostatecznie obciążyłyby podatników.

Efekt błędów legislacyjnych z poprzednich lat. Urzędy były zalewane wnioskami

Eksperci zwracają uwagę, że chaos w systemie planowania przestrzennego to efekt błędów legislacyjnych z poprzednich lat. Jak wyjaśnia "Rzeczpospolita", obowiązek sporządzenia planów ogólnych, ograniczenie wydawania WZ i obawy właścicieli o utratę możliwości zabudowy doprowadziły do masowego składania wniosków. Urzędy nie były w stanie ich obsłużyć, a SKO zostały przeciążone odwołaniami i ponagleniami.

Choć nowe przepisy mają odciążyć samorządy, odbywa się to kosztem inwestorów. Eksperci ostrzegają, że gminy mogą teraz legalnie zawieszać postępowania lub odmawiać wydania WZ, powołując się na plany ogólne - nawet tam, gdzie nie ma ku temu podstaw. Właściciele działek pozostają więc bez realnych narzędzi, by bronić swoich interesów.

Czytaj więcej w "Rzeczpospolitej": Za brak decyzji o warunkach zabudowy gminy nie zapłacą już żadnych kar