• W Polsce przebywa już ok. 2 mln cudzoziemców z ważnym pobytem, a ponad połowa z nich pracuje. Ich rola przestała być tymczasowa i stała się trwałym elementem rynku pracy.
• Profil pracowników zagranicznych się zmienia - coraz częściej są to osoby wysoko wykwalifikowane lub gotowe do rozwoju. Pracodawcy szczególnie cenią ich elastyczność, efektywność i kompetencje miękkie.
• Nowe przepisy i system MOS zwiększają rolę firm w procesie legalizacji zatrudnienia. Jednocześnie długie procedury sprawiają, że Polska bywa mniej atrakcyjna dla części kandydatów.

Według danych przekazanych przez Katarzynę Siwak z Urzędu do Spraw Cudzoziemców w Polsce ważne zezwolenie na pobyt ma obecnie 2 mln obcokrajowców. Ponad połowa z nich pracuje.

- Jeszcze kilka lat temu zatrudnianie cudzoziemców było dla wielu firm sposobem na szybkie uzupełnienie braków kadrowych. Dziś mówimy już o trwałej zmianie strukturalnej - w wielu sektorach pracownicy zagraniczni są stałym elementem strategii zatrudnienia. Profil pracownika zagranicznego się zmienia. To już nie tylko osoby podejmujące krótkoterminowe zatrudnienie przy prostych pracach fizycznych, głównie z krajów Europy Wschodniej. Coraz częściej są to kandydaci gotowi do dłuższej relokacji, przebranżowienia i podnoszenia kwalifikacji -komentuje Natalia Myskova, prezes Smart Solutions HR.

I dodaje, że rośnie udział pracowników z Azji oraz Ameryki Łacińskiej, którzy podejmują zatrudnienie w coraz szerszym spektrum zawodów, nie tylko tych postrzeganych jako sezonowe czy dorywcze.

- Na przykład w przypadku pracowników z Indii szczególne znaczenie mają kompetencje związane z IT, inżynierią, projektowaniem i przemysłem. Z kolei Filipińczycy wyróżniają się doświadczeniem w usługach, branży beauty, produkcji rybnej oraz dobrze sprawdzają się w pracach manualnych - wskazuje Natalia Myskova.

Jak wynika z informacji Smart Solutions HR, pracodawcy coraz częściej doceniają u cudzoziemców nie tyle konkretne kwalifikacje techniczne, co postawy i kompetencje miękkie. 

Najwyżej oceniane są m.in. umiejętność pracy w zespole oraz wydajność i elastyczność. Z raportu „Cudzoziemcy na polskim rynku pracy. Jak biznes ocenia współpracę z pracownikami z zagranicy” wspomnianej firmy wynika, że 7 na 10 firm ocenia efektywność cudzoziemców jako dobrą lub bardzo dobrą, co potwierdza, że stają się oni trwałym i wartościowym elementem rynku pracy.

Ponadto 40 proc. firm zauważa większą gotowość cudzoziemców do pracy w elastycznych godzinach lub trudnych warunkach 

W przypadku osób przyjeżdżających z Azji czy Ameryki Łacińskiej istotną rolę odgrywa dłuższy okres wdrożenia w realia polskiego rynku pracy, który często skutkuje mniejszą rotacją i większym przywiązaniem do pracodawcy. Z raportu wynika, że aż 40 proc. firm dostrzega wysoki poziom lojalności wśród pracowników zagranicznych.

- W 2026 roku kluczowe pytanie nie brzmi już "skąd pozyskać pracownika", ale "jak zatrudnić go legalnie, skutecznie wdrożyć i zatrzymać na dłużej". Pracownicy z zagranicy mogą odpowiedzieć na luki kadrowe w branżach, w których są one szczególnie dotkliwe - takich jak IT, ochrona zdrowia, edukacja czy transport. Ważne jest jednak odpowiednie przygotowanie: zarówno na poziomie rekrutacji i dokumentów, jak i późniejszego rozwoju kompetencji - mówi Natalia Myskova.

Myskova zwraca uwagę na to, że ze względu na czasochłonne i skomplikowane procesy legalizacyjne cudzoziemcy często mogą stanowić stabilniejszą siłę kadrową niż pracownicy lokalni.

- Uzyskanie pozwolenia na pracę czy wizy nie jest proste, a znalezienie pracodawcy, który realnie wspiera w tych procedurach, bywa jeszcze trudniejsze. Dlatego pracownicy z zagranicy często mocniej wiążą się z firmą, która zapewnia im legalne i bezpieczne warunki zatrudnienia. Od 27 kwietnia rola pracodawcy w procesie legalizacji pobytu dodatkowo wzrosła - m.in. ze względu na wejście w życie nowych przepisów oraz wdrożenie systemu MOS, który ma usprawnić obsługę formalności związanych z zatrudnianiem cudzoziemców - komentuje.

Jak informowaliśmy w PulsHR.pl, od 27 kwietnia wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt można składać wyłącznie elektronicznie poprzez Moduł Obsługi Spraw (MOS), a pracodawcy muszą podpisać specjalny załącznik w określonym przepisami terminie.

Zmiany wzmacniają rolę pracodawców w przypadku starania się o pobyt czasowy i pracę. 

W myśl nowych przepisów i systemu MOS cudzoziemiec wpisuje w formularzu adres e-mail swojego pracodawcy, a system automatycznie przesyła na niego link do uzupełnienia i podpisania obowiązkowego załącznika nr 1, wymaganego przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Dopiero po jego podpisaniu możliwe jest złożenie wniosku. Warto pamiętać, że link jest aktywny tylko przez 45 dni - brak reakcji w tym czasie powoduje wstrzymanie całej procedury.

Mimo że liczba cudzoziemców pracujących w Polsce nadal rośnie, to przewlekłe procedury legalizacji pracy oraz pobytu nierzadko wykluczają Polskę jako kraj pierwszego wyboru. 

Główny Urząd Statystyczny podał, iż pod koniec ubiegłego roku w Polsce pracowało ponad 1,2 mln obywateli państw trzecich, którzy legalnie wykonują pracę, opłacają składki na ubezpieczenia społeczne i są zarejestrowani w ZUS. Jak wskazała Nadia Winiarska z Konfederacji Lewiatan w rozmowie z Newserią, oznacza to wzrost o ponad 7 proc. rok do roku, a liczba cudzoziemców zatrudnionych w polskiej gospodarce nadal systematycznie rośnie.

- Jesteśmy atrakcyjnym rynkiem dla obywateli państw trzecich, wcześniej głównie zza granicy wschodniej - z Ukrainy i Białorusi. Teraz coraz więcej osób pojawia się z krajów odleglejszych geograficznie, często z tych objętych ruchem bezwizowym. Przyjeżdżają oni do Polski, aby podjąć pracę, więc przede wszystkim jest to imigracja zarobkowa - podkreśla Nadia Winiarska. - Natomiast przewlekłość procedur sprawia, że czasami Polska już nie jest pierwszym wyborem dla tych osób - dodaje.