• 27 kwietnia uruchomiono system MOS do składania wniosków o pobyt czasowy, stały i rezydenta UE. Od 4 maja 2026 r. ruszy także możliwość składania wniosków o kartę CUKR.
• Zmienia się rola pracodawcy, który aktywnie uczestniczy w procedurze poprzez podpisywanie załączników.
• Równolegle Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad kolejnymi zmianami w zakresie zatrudnienia cudzoziemców. 

27 kwietnia uruchomiono nowy system teleinformatyczny MOS. Na tym portalu będzie można złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały i pobyt rezydenta długoterminowego UE. 

Natomiast składanie wniosków o wydanie karty pobytu z adnotacją „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej” - tzw. karta pobytu CUKR - będzie możliwe od 4 maja 2026 r.

Co zmieni się w praktyce? Jak tłumaczy Julia Nowicka, koordynatorka usług legalizacji cudzoziemców z Grupy Progres, dotychczas proces składania wniosków był w dużej mierze zależny od działań cudzoziemca oraz komunikacji z urzędem. 

"W modelu MOS 2.0 wniosek składany jest wyłącznie elektronicznie, nie podlega edycji po wysłaniu i nie ma możliwości jego cofnięcia. Jednocześnie system nie służy do dalszego prowadzenia sprawy - nie umożliwia komunikacji z urzędem ani monitorowania jej przebiegu. Oznacza to, że etap przygotowania wniosku musi być przeprowadzony z pełną precyzją, ponieważ każdy błąd ujawnia się dopiero na etapie weryfikacji przez urząd" - czytamy w artykule Julii Nowickiej z Grupy Progres. 

Ekspertka zauważa, że największa zmiana dotyczy jednak roli pracodawcy w tym procesie. 

W nowym podejściu jego rola wyraźnie się zmienia - nie ogranicza się już do przekazywania dokumentów, lecz obejmuje realny udział w procedurze, bez którego złożenie wniosku nie jest możliwe.

W praktyce oznacza to, że cudzoziemiec, wypełniając formularz, podaje adres e-mail pracodawcy. System automatycznie wysyła na ten adres link umożliwiający uzupełnienie i podpisanie załącznika nr 1, który jest obowiązkowy w sprawach dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Dopiero po jego podpisaniu możliwe jest złożenie wniosku. Istotnym elementem jest ograniczony czas ważności linku - wynosi on 45 dni, a brak reakcji w tym okresie skutkuje zatrzymaniem całej procedury.

Załącznik podpisany elektronicznie przez pracodawcę jest konieczny w przypadku wniosku o udzielenie zezwolenia:

• na pobyt czasowy i pracę,
• na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udziela się cudzoziemcowi, którego celem pobytu jest wykonywanie pracy poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, którą utworzył lub której udziały lub akcje objął lub nabył, lub prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej przez komplementariusza, lub działanie w charakterze prokurenta,
• w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji lub zezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE tzw. Niebieska Karta UE lub Blue Card.

Jak tłumaczy Grupa Progres, nowe rozwiązania powoduje pewne ryzyka. 

"W wielu organizacjach podpisanie dokumentów wymaga zaangażowania konkretnych osób uprawnionych do reprezentacji organizacji(członków zarządu). Jeżeli proces wewnętrzny nie jest uporządkowany, pojawiają się opóźnienia, które bezpośrednio przekładają się na sytuację cudzoziemca. W praktyce oznacza to, że brak reakcji pracodawcy lub opóźnienie w podpisie może skutkować brakiem możliwości zalegalizowania pobytu w terminie" - czytamy. 

Równocześnie coraz większą wagę przypisuje się jakości informacji zawartych w załączniku nr 1. Dokument ten powinien wiernie odzwierciedlać faktyczne warunki zatrudnienia i pozostawać w pełnej zgodności z pozostałą dokumentacją. Każda niespójność może zostać uznana za rozbieżność między deklarowanymi a rzeczywistymi warunkami pracy, co z kolei może skutkować zarzutem nielegalnego zatrudnienia.

W nowym modelu nie przewidziano miejsca na późniejsze poprawki na etapie składania wniosku, dlatego kluczowe znaczenie ma wcześniejsze, rzetelne przygotowanie danych oraz ich dokładna weryfikacja.

Jak przypomina Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdSC) karta pobytu CUKR to dokument potwierdzający udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, na specjalnych warunkach, wydawany na 3 lata. Wydawana jest osobom ze statusem UKR, które zdecydują się przejść z ochrony czasowej na zezwolenie na pobyt czasowy.

UdSC podaje, że składanie przez obywateli Ukrainy posiadających numer PESEL ze statusem UKR wniosków o wydanie karty pobytu z adnotacją "Poprzednio posiadacz ochrony czasowej" (tzw. karty pobytu CUKR) możliwe będzie od 4 maja 2026 r.

Wnioski te składać będzie można wyłącznie elektronicznie, za pomocą portalu Moduł Obsługi Spraw (MOS).

Równolegle toczą się prace nad nowymi przepisami dotyczącymi zatrudniania cudzoziemców, które mają zwiększyć kontrolę nad migracją i ograniczyć nadużycia. 

Co się zmieni w praktyce? Nowe przepisy dotyczą zaostrzenia warunków, jakie muszą spełnić przedsiębiorcy, aby znaleźć się w wykazie uprawniającym do korzystania z priorytetowej ścieżki legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców. Jednocześnie planowane jest utworzenie listy państw, których obywatele będą mogli podejmować zatrudnienie w Polsce bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Pojawi się jednak nowy obowiązek po stronie pracodawców - konieczność informowania urzędu pracy o zatrudnieniu cudzoziemców objętych zwolnieniem z obowiązku posiadania takiego zezwolenia.

Jak informowaliśmy w PulsHR.pl, zdaniem Konfederacji Lewiatan owe zmiany mogą jednocześnie sparaliżować procesy rekrutacyjne, wydłużyć procedury wizowe i wprowadzić chaos interpretacyjny w stosowaniu prawa. 

Zgodnie z najnowszymi danymi Głównego Urzędu Statystycznego, na koniec października 2025 r. w Polsce zatrudnionych było 1 139,4 tys. osób. Stanowili oni 6,9 proc. wszystkich pracujących w kraju.

W ujęciu rocznym oznacza to wzrost liczby cudzoziemców wykonujących pracę w Polsce o 7,1 proc. względem analogicznego okresu rok wcześniej.