• Przy okazji dyskusji o reformie Państwowej Inspekcji Pracy przedsiębiorca i poseł Marek Jakubiak zwrócił uwagę na problem nieuczciwych pracowników.
• Zdaniem Jakubiaka latami blokują oni etaty lub zakłócają system pracy przez nadmierne korzystanie ze zwolnień lekarskich.
• Ma im w tym pomagać bardzo szybki i łatwy dostęp do L4 oraz brak narzędzi, które mogłyby zweryfikować zasadność wystawienia 1 czy 2 dniowego L4.

Jak podaje Prawo.pl, na problem nadmiernego korzystania ze zwolnień lekarskich przez pracowników zwrócił uwagę poseł Marek Jakubiak podczas posiedzenia Sejmu 11 marca. W swoim wystąpieniu wskazywał, że przedsiębiorcy muszą mierzyć się z nieuczciwymi pracownikami, którzy po przepracowaniu kilku dni czy tygodni idą na zwolnienie lekarskie, na którym przebywają wiele miesięcy.

W ten sposób nie tylko uzyskują prawo do pełnopłatnego urlopu, który po ich powrocie pracodawcy muszą im udzielić (lub też wypłacić ekwiwalent w przypadku zwolnienia) ale też blokują etaty. Bowiem na miejsce takiej osoby pracodawca nie zatrudni nikogo innego.

Sygnały potwierdzające tego typu zdarzenia dotarły do redakcji Prawo.pl. Serwis opisał sytuację pracodawcy, którego pracownica nie pojawiła się w pracy przez 10 lat. Gdy zaszła w pierwszą ciążę, wzięła od razu L4 na cały okres jej trwania, następnie wykorzystała wszystkie przysługujące jej urlopy. W czasie urlopu wychowawczego zaszła w drugą ciążę. Co oznaczało powtórkę z historii. Dla mikro i małych firm uregulowanie zaległego urlopu, który uzbierał się przez kilka lat nieobecności w pracy jest ogromnym wyzwaniem.

Adwokatka Joanna Torbé-Jacko w rozmowie z Prawo.pl potwierdza, że branie zwolnień lekarskich rzeczywiście stało się pewnego rodzaju strajkiem pracowniczym. Ucieczką na L4 kończy się wszelkiego rodzaju niezadowolenie z pracy, np. ocena roczna czy kwartalna, która była poniżej oczekiwań pracownika. Pracownicy L4 traktują też jako formę ucieczki przed zwolnieniem z pracy. Ale też na L4 uciekają, kiedy nie podoba im się nagła zmiana w grafiku.

Zdaniem Torbé-Jacko rozwiązanie problemu utrudniają dwa kluczowe czynniki. Po pierwsze uzyskanie zwolnienia lekarskiego jest dziś wyjątkowo łatwe i bezproblemowe, m.in. dzięki portalom oferującym takie usługi za niewielkie pieniądze. Po drugie pracodawcy nie dysponują skutecznymi narzędziami do przeciwdziałania tego typu nadużyciom.

Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wynika, że w 2025 roku na zwolnieniach spędziliśmy 290,5 mln dni. To o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r. Średnia długość zwolnienia wyniosła 11 dni, a przynajmniej jedno otrzymała statystycznie co druga osoba objęta ubezpieczeniem w ZUS. 

Częściej wybierano krótkie zwolnienia - wystawiono 9,8 mln zaświadczeń do 5 dni z tytułu choroby własnej (o 0,2 proc. więcej niż rok wcześniej, gdy było ich 9,5 mln), w tym 1,8 mln jednodniowych (w 2024 r. - 1,7 mln).