• Prawo do zasiłku chorobowego uzyskuje się po określonym czasie ubezpieczenia - 30 dni przy obowiązkowym i 90 dni przy dobrowolnym.
• Zasiłek może przysługiwać także po zakończeniu zatrudnienia, jeśli choroba wystąpi w odpowiednim czasie i trwa co najmniej 30 dni, a wypłatę przejmuje wtedy ZUS.
• Zasiłek jest ograniczony czasowo (zwykle do 182 lub 270 dni) i wynosi najczęściej 80 proc. wynagrodzenia, a w szczególnych sytuacjach 100 proc., z możliwością dalszego świadczenia rehabilitacyjnego.

Prawo do zasiłku chorobowego nabywa się po upływie ustalonego okresu ubezpieczenia (tzw. okresu wyczekiwania). Okres ten jest zróżnicowany w zależności od charakteru ubezpieczenia.

Jeśli dana osoba podlega ubezpieczeniu chorobowemu:

• obowiązkowo – prawo do zasiłku nabywa po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego,
• dobrowolnie – prawo do zasiłku nabywa po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Do okresu ubezpieczenia zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni albo jest spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej jako żołnierz niezawodowy.

- Zasiłek chorobowy przysługuje osobie ubezpieczonej, która stała się niezdolna do pracy w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Świadczenie może być wypłacane także za okres nieprzerwanej niezdolności do pracy przypadający już po ustaniu zatrudnienia - informuje Krystyna Michałek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa kujawsko-pomorskiego.

Prawo do zasiłku może powstać również wtedy, gdy niezdolność do pracy pojawi się po ustaniu zatrudnienia. Warunkiem jest jednak, aby trwała ona nieprzerwanie co najmniej 30 dni oraz powstała:

• nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego,
• nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego w przypadku choroby zakaźnej o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni lub innej choroby, której objawy ujawniają się po czasie dłuższym niż 14 dni od początku choroby (oznaczonej w zaświadczeniu lekarskim kodem literowym „E”).

Jak długo można być na zwolnieniu lekarskim i pobierać zasiłek?

• do 91 dni, ale nie dłużej niż do wykorzystania okresu zasiłkowego 182 (270) dni,
• do 182 dni - jeśli niezdolność do pracy jest spowodowana poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów,
• do 270 dni – jeśli niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą albo występuje w czasie ciąży.

Jeżeli po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku chorobowego ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja dają szansę na odzyskanie zdolności do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje ono przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. O przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego decyduje lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS.

Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje zarówno okres zatrudnienia, jak i czas po ustaniu ubezpieczenia, zasiłek chorobowy do dnia rozwiązania umowy wypłaca pracodawca lub zleceniodawca, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób.

Jeżeli natomiast płatnik zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych, zasiłek wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Po ustaniu zatrudnienia wypłatę świadczenia zawsze przejmuje ZUS. Aby ZUS mógł wypłacić zasiłek chorobowy, pracodawca lub zleceniodawca przekazuje do ZUS zaświadczenie płatnika składek na formularzu Z-3 albo Z-3a.

W przypadku kolejnego zwolnienia lekarskiego wystawionego już po ustaniu zatrudnienia były pracownik składa wniosek o wypłatę zasiłku bezpośrednio do ZUS na formularzu ZAS-53. Do przyznania świadczenia po ustaniu zatrudnienia konieczne jest również złożenie oświadczenia na druku Z-10. Wypełnione formularze można przekazać także elektronicznie za pośrednictwem platformy eZUS.

Nie należy zwlekać ze złożeniem dokumentów. Roszczenie o zasiłek chorobowy przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje.

Zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości:

• 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku, także za okres pobytu w szpitalu,
• 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku, również za czas hospitalizacji, jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana m.in.:

  - wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, a także wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
  - przypada w okresie ciąży,
  - powstała w związku z poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów lub zabiegowi ich pobrania.

Wysokość zasiłku zależy od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe. Co do zasady ustala się ją na podstawie wynagrodzenia lub przychodu z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.

W przypadku osób, którym ustał tytuł do ubezpieczenia, obowiązuje dodatkowe ograniczenie. Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego nie może być wyższa niż 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia.